Baryum karbonat nedir, nerede kullanılır

Baryum karbonat, cam ve seramik sanayisinde reaktif ara madde olarak kullanılan, suda az çözünen beyaz bir toz hâlindeki baryum tuzudur; kaynak elektrodu kaplamalarında, sırlarda ve diğer baryum bileşiklerinin üretiminde de yer alır. Beherlabs kataloğunda tek bir üründe karşılığı bulunur. Baryum sülfatla aynı sanılması yalnız bir ad karışıklığı değildir: ikisini ayıran çözünürlük farkı, tehlike profillerini de baştan sona ayırır.

Baryum karbonat nedir

Baryum karbonat (BaCO3), doğada witherit adlı mineral olarak da bulunur; CAS numarası 513-77-9'dur ve İnorganik Tuzlar ailesinde yer alır. Beyaz renkte, kokusuz, kristal yapıda bir tozdur; yoğunluğu 4,43 g/mL, kaynama noktası 1450 °C'dir, saflığı %90 ile %100 arasındadır. Bu yüksek kaynama noktası, maddenin yüksek sıcaklık gerektiren cam ve seramik proseslerinde kararlı kalabilmesini sağlar. Suda az çözünür; asitle temas ettiğinde ise karbondioksit açığa çıkararak çözünür hâle geçer, bu özellik hem kullanım alanını hem tehlike profilini belirler. Bir alkali toprak metali olan baryumun ağır bir element olması, tuzlarının genel olarak yüksek yoğunluğa sahip olmasının nedenidir.

Nerede kullanılır

Cam ve seramik

Cam üretiminde bileşen olarak kullanılır; baryum içeriği camın kırılma indisi gibi optik özelliklerini etkiler, bu nedenle özellikle optik ve kristal cam üretiminde tercih edilir. Seramik sanayisinde ise sırlarda, fritlerde ve emaye kaplamalarda yer alır; kaplamanın yüzey görünümüne katkıda bulunan bir bileşendir. Bu iki alan, baryum karbonatın başlıca kullanım gruplarından ikisidir.

Elektrot ve diğer baryum bileşikleri

Kaynak elektrodu kaplamalarında kullanılır; elektrot yüzeyindeki kaplamanın bir bileşenidir. Ayrıca diğer baryum bileşiklerinin üretiminde reaktif ara madde olarak kullanılır; baryum karbonat, uygun bir asitle tepkimeye sokularak baryum klorür ve baryum sülfat gibi farklı baryum tuzlarının üretiminde başlangıç maddesi görevi görür. Piroteknik ürünlerde de bileşen olarak yer alır.

Nasıl seçilir

Baryum Karbonat, Çin menşeli olarak torba ambalajında, toptan rafında satılır; fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip "Teklif alın" ile teklif istenir. Kuru, serin ve iyi havalandırılan bir yerde, gıda, içecek ve hayvan yemlerinden uzak tutularak saklanır; asitlerden uzak tutulur, çünkü asitle temasında karbondioksit açığa çıkar. Resmî sınıflandırması toksiktir (ADR sınıf 6.1, UN1564, ambalaj grubu III); ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır. Kataloğa tek bir kalite ile girer; cam, seramik ve elektrot sanayisinden alıcılar aynı ürünü tercih eder.

Neyle karıştırılmaz

Baryum karbonat, adı benzeyen baryum sülfat ile karıştırılır; ikisi de baryum tuzu olsa da çözünürlük farkı nedeniyle tehlike profilleri tamamen farklıdır. Baryum sülfat suda ve asitte pratik olarak çözünmediği için toksik kabul edilmez, baryum karbonat ise mide asidiyle temas ettiğinde çözünür hâle geçtiği için toksiktir. Baryum karbonatın doğal mineral hâli witherit, baryum sülfatın doğal hâli olan barit ile de ad benzerliği taşır; ikisi karbonat ve sülfat gibi farklı anyon içeren ayrı minerallerdir. Adı benzeyen kalsiyum karbonat ile de karıştırılabilir; ikisi de karbonat tuzu olsa da farklı metal iyonu taşır, kalsiyum karbonatın aksine baryum karbonat toksik kabul edilir. Aynı ailede yer alan baryum klorür ile de karıştırılabilir; baryum klorür suda kolay çözünen ayrı bir baryum tuzudur ve bu çözünürlük farkı iki maddenin kullanım alanını da ayırır.

Sık sorulanlar

Baryum karbonat suda çözünür mü?

Hayır, baryum karbonat suda az çözünen bir tozdur; ancak asitle temas ettiğinde çözünür hâle geçer.

Baryum karbonat toksik midir?

Evet, baryum karbonatın resmî sınıflandırması toksiktir; ağız yoluyla akut toksisite taşır. Ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Baryum karbonat ile baryum sülfat aynı madde midir?

Hayır, ikisi farklı bileşiklerdir; baryum sülfat suda pratik olarak çözünmediği için toksik kabul edilmez, baryum karbonat ise asitle temasında çözünür hâle geçtiği için toksiktir.

Baryum karbonat hangi ambalajla satılır?

Baryum karbonat torba ambalajında, Beherlabs'ın toptan rafında satılır; fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip teklif istenir.

Baryum karbonat hangi sanayilerde kullanılır?

Başta cam ve seramik sanayisi olmak üzere kaynak elektrodu kaplamalarında, diğer baryum bileşiklerinin üretiminde ve piroteknik ürünlerde kullanılır.

Baryum karbonatın doğal mineral hâli var mıdır?

Evet, doğada witherit adlı mineral olarak bulunur. Beherlabs'ta satılan ürün ise işlenmiş, toz hâlindeki ticari kalitedir.