Bulaşık deterjanı için hangi yüzey aktifler

Bulaşık deterjanında, özellikle elde yıkamada, temizleme gücünü bir anyonik yüzey aktif taşırken köpük ve cilt teması dengesini bir amfoterik ya da nonionik ko-surfaktan ayarlar. Elde yıkama yoğun köpük ister; bulaşık makinesi formülasyonları köpük taşması riski nedeniyle farklı bir yüzey aktif profili gerektirir ve bu yazının kapsamı dışındadır. Sektörde en sık başvurulan yol, bir anyonik yüzey aktifi (Labsa ya da Sles %70) ana temizleyici olarak almak, amfoterik ya da nonionik bir ko-surfaktanla desteklemektir. Labsa ile Sles %70 aynı anyonik rolü paylaşır ama biri diğerinin önünde durur: Labsa asit formunda gelip ayrı bir nötralizasyon adımı ister, Sles hazır tuz hâlinde bu adımı atlar.

İşin gerektirdiği özellikler

• Köpük ihtiyacı. Elde yıkamada yoğun köpük tercih edilir; anyonik yüzey aktifler bu köpüğü sağlar.
• Yağ çözme gücü. Anyonik moleküller yüzey gerilimini düşürüp yağlı kiri sudan ayırır.
• Cilt teması. Amfoterik ve nonionik ko-surfaktanlar anyonik yüzey aktiflerin tahriş potansiyelini azaltır; el bulaşık deterjanında bu nedenle tercih edilir.
• Çözünürlük ve berraklık. Derişik anyonik karışımlar soğukta bulanabilir; hidrotrop bu görünümü düzeltir.
• İyonik tip. Anyonik, amfoterik ve nonionik yüzey aktifler formülasyonda farklı rol üstlenir.
• Fiziksel form. Sıvı, macun ve sulu çözelti hâlindeki hammaddeler farklı dozaj ekipmanı gerektirir.

Seçenekler

Altı üründen beşi Yüzey Aktifler ailesinde, biri (Sodyum Kümen Sülfonat 40Y) İnorganik Tuzlar ailesinde sınıflandırılır.

Labsa

Labsa, deterjan ve temizlik ürünlerinde en yaygın kullanılan anyonik yüzey aktif madde hammaddesidir. Koyu kahverengi, viskoz bir sıvıdır; alkali ile nötrleştirildiğinde deterjan bazı olan sodyum LABS'a döner. Bulaşık deterjanı formülasyonlarında ana temizleyici olarak kullanılır. Metallere karşı korozif olduğundan çelik, alüminyum ya da galvanizli kaplarda depolanmaz. Sınırı, ayrı bir nötralizasyon adımı gerektirmesidir.

Sles %70

Sles %70, hindistan cevizi/palm kökenli yağ alkolünün etoksilenip sülfatlanmasıyla elde edilen anyonik bir yüzey aktiftir ve hazır tuz hâlinde, macunumsu viskoz bir çözelti olarak satılır. Bulaşık ve çamaşır deterjanı formülasyonlarında temizleyici, köpürtücü ve emülgatör rolü üstlenir. Labsa'nın aksine nötralizasyon gerektirmez. Sınırı, macunumsu kıvamı nedeniyle Labsa gibi akışkan sıvı hammaddelerden farklı bir dozaj ekipmanı gerektirmesidir.

Betaine %35

Betaine %35, hindistan cevizi yağı türevi yağ asitlerinden üretilen amfoterik bir yüzey aktiftir. Köpük artırıcı ve tahriş azaltıcı özelliğinden dolayı el bulaşık deterjanlarında anyonik yüzey aktiflerle birlikte, tek başına değil ko-surfaktan olarak kullanılır. Sınırı, tek başına ana temizleyici işlevi görmemesidir.

Coco DEA Cocodiethanol Amin

Coco DEA Cocodiethanol Amin, hindistan cevizi yağı asitleri ile dietanolaminin kondenzasyonundan elde edilen nonionik bir yüzey aktiftir. Şampuan, sıvı sabun ve temizlik ürünlerinde köpük zenginleştirici, viskozite artırıcı ve ko-sürfaktan olarak kullanılır. Sınırı, tek başına temizleyici olmamasıdır.

Alkan Sulfonat %60

Alkan Sulfonat %60, C13-C17 sekonder alkanların sülfonasyonu ile üretilen anyonik bir yüzey aktiftir ve %60 aktif madde içeren hazır bir sulu çözelti olarak satılır. Deterjan, endüstriyel temizlik ve tekstil yardımcı maddesi formülasyonlarında kullanılır; katalog verisinde bulaşık deterjanına özel bir kullanım alanı belirtilmez. Sınırı, tek ambalaj seçeneğiyle (varil) listelenmesidir.

Sodyum Kümen Sülfonat 40Y

Sodyum Kümen Sülfonat 40Y, sıvı deterjan formülasyonlarında hidrotrop olarak kullanılan anyonik bir yardımcı maddedir. Kendisi kir çözmez, yüzey aktif madde konsantrelerinin berraklığını korur ve viskoziteyi düşürür. Sınırı, tek başına hiçbir temizleme katkısı sağlamamasıdır.

Karşılaştırma

Ürün	İyonik tip	Rol	Fiziksel hâl
Labsa	Anyonik (asit formu)	Ana temizleyici	Sıvı
Sles %70	Anyonik (hazır tuz)	Ana temizleyici, köpürtücü	Macun
Betaine %35	Amfoterik	Köpük artırıcı, tahriş azaltıcı	Sıvı
Coco DEA	Nonionik	Köpük zenginleştirici, ko-surfaktan	—
Alkan Sulfonat %60	Anyonik	Temizleyici	Sıvı
Sodyum Kümen Sülfonat 40Y	Anyonik (hidrotrop)	Çözünürlük/berraklık	Sıvı

Tablodaki üç anyonik yüzey aktif (Labsa, Sles %70, Alkan Sulfonat %60) ana temizleme ve köpük gücünü sağlar; Labsa asit formunda gelip nötralizasyon ister, diğer ikisi hazır tuz hâlinde teslim alınır. Betaine %35 ve Coco DEA tek başına ana temizleyici olarak çalışmaz; ikisi de anyonik yüzey aktifi köpük ve tahriş dengesi yönünden tamamlayan ko-surfaktanlardır. Sodyum Kümen Sülfonat 40Y farklı bir kategoridedir: bir yüzey aktif değil, derişik karışımların berrak kalmasını sağlayan bir hidrotroptur.

Nasıl seçilir

Seçim önce elde yıkama mı makine formülasyonu mu hedeflendiğine bakar; bu yazıdaki altı hammadde elde yıkamada tercih edilen yoğun köpüklü profile uygundur, makine bulaşık deterjanı farklı bir profil gerektirir ve bu yazının kapsamı dışındadır. Ana temizleme gücü için Labsa ya da Sles %70 arasından nötralizasyon ihtiyacına göre seçim yapılır; bu seçim Sıvı deterjan üretimi için hangi yüzey aktifler yazısında daha genel bir çerçevede ele alınır. Cilt teması yoğun bir el bulaşık deterjanında Betaine %35 ya da Coco DEA ana yüzey aktifle birlikte ko-surfaktan olarak eklenir. Derişik ve berrak bir görünüm hedefleniyorsa Sodyum Kümen Sülfonat 40Y hidrotrop olarak formülasyona girer.

Ambalaj miktarı da seçimi etkiler: altı ürün de toptan rafında listelenir, fiyat sayfada görünmez, ambalaj seçilip "Teklif alın" ile teklif istenir. Tüm ürünler varil ölçeğinde sunulur.

Neyle karıştırılmaz

Labsa ile Sles %70 ve Alkan Sulfonat %60 sık sık birbirinin yerine konur; oysa üçü farklı kimyasal formdadır. Labsa asit hâlinde satılır ve nötralize edilmesi gerekir; Sles %70 ve Alkan Sulfonat %60 zaten hazır tuz hâlindedir. Bu fark SLES ile LABSA farkı yazısında ele alınır.

Betaine %35 ile Coco DEA de karıştırılır; ikisi de ko-surfaktan olsa da biri amfoterik biri noniyoniktir ve tahriş azaltma güçleri farklıdır. Toz deterjan formülasyonundaki yüzey aktif seçimi ayrı bir konudur; Toz deterjan üretimi için hangi hammaddeler yazısında ele alınır.

Sık sorulanlar

Bulaşık deterjanında en çok hangi yüzey aktif kullanılır?

Labsa ve Sles %70 gibi anyonik yüzey aktifler ana temizleme ve köpük gücünü sağlar; Betaine %35 ve Coco DEA bunları tamamlayan ko-surfaktanlardır.

Elde yıkama ile makine bulaşık deterjanı aynı yüzey aktifleri mi kullanır?

Hayır; elde yıkama yoğun köpük ister ve bu yazıdaki anyonik/amfoterik yüzey aktifler bu profile uygundur. Makine formülasyonları köpük taşması riski nedeniyle farklı bir profil gerektirir.

Betaine %35 tek başına bulaşık deterjanında kullanılır mı?

Hayır; amfoterik bir ko-surfaktandır ve anyonik bir yüzey aktifle birlikte, köpük ve tahriş dengesini ayarlayan destekleyici bir hammadde olarak formülasyona girer.

Hidrotrop neden gerekir?

Derişik anyonik yüzey aktif karışımları soğukta bulanabilir; Sodyum Kümen Sülfonat 40Y gibi bir hidrotrop bu karışımların berrak ve akışkan kalmasını sağlar.