Dietanolamin (DEA) nedir, nerede kullanılır

Dietanolamin (DEA), doğal gaz tatlandırma proseslerinden yüzey aktif madde sentezine, çimento öğütme yardımcı maddelerinden metal işleme sıvılarına kadar geniş bir sanayi yelpazesinde kullanılan bir alkanolamindir. Molekülünde hem amin hem alkol grubu taşıması, hem asidik gazlarla reaksiyona girebilmesini hem de suda kolay çözünmesini sağlar. Oda sıcaklığına yakın erime noktası nedeniyle katı ile sıvı arasında bir davranış gösterir, bu da tedarik ve depolama biçimini belirler. "Dietanolamin" ya da kısaltmasıyla "DEA" araması genellikle bu maddenin ne olduğunu ve hangi işte kullanıldığını öğrenmek isteyen bir okurdan gelir. MEA, DEA ve TEA aynı ailenin üç üyesidir ve sık sık birbirinin yerine sanılır; aralarındaki tek fark moleküldeki hidroksietil kolu sayısıdır.

Dietanolamin (DEA) nedir

Dietanolamin (DEA; CAS 111-42-2), katalogda 2,2'-iminodiethanol ve bis(2-hydroxyethyl)amine adlarıyla da geçen bir alkanolamindir ve Çözücüler ve Glikoller ailesindendir. Amonyağın etilen oksitle reaksiyonundan elde edilir; molekülünde bir amin grubuna bağlı iki hidroksietil kolu taşır, bu yapı ona hem baz özelliği hem alkole özgü çözünürlük kazandırır. Etanolamin serisinde molekülüne bağlı hidroksietil kolu sayısı arttıkça erime noktası ve viskozite de değişir; dietanolamin bu serinin iki kollu, orta sıradaki üyesidir. Erime noktası oda sıcaklığına yakındır (~28 °C), bu nedenle hafif ısıtılarak sıvı hâlde tedarik edilir; kaynama noktası 268 °C, yoğunluğu 1,097 g/mL'dir. Parlama noktası 138 °C'dir. Cilt ve gözde ciddi hasara yol açabilen, tekrarlı maruziyette organ etkisi bildirilen bir maddedir.

Nerede kullanılır

Doğal gaz ve rafineri gazlarından CO2 ve H2S giderimi (gaz tatlandırma) proseslerinde asidik gazları tutan bir bileşen olarak kullanılır; molekülündeki amin grubu bu tepkimeyi mümkün kılar, tepkime sonrası amin çözeltisi tekrar rejenere edilerek prosese geri döner.

Yüzey aktif madde ve amid sentezinde ara madde olarak yer alır; yağ asitleriyle reaksiyona girerek deterjan ve kozmetik formülasyonlarında kullanılan amid türevlerinin üretiminde kullanılır. Bu amid türevleri köpük artırıcı ve viskozite düzenleyici bileşen olarak sıvı deterjan formülasyonlarına girer.

Çimento öğütme yardımcı maddesi olarak, öğütme sırasında toz akışkanlığını ve verimini destekleyen bir katkı bileşenidir; küçük oranlarda eklenerek öğütme enerjisinin daha verimli kullanılmasına katkı sağlar.

Metal işleme sıvılarında korozyon önleyici ve pH düzenleyici bileşen olarak formülasyona girer; işlem sırasında metal yüzeyle soğutucu sıvı arasındaki etkileşimi düzenler.

Nasıl seçilir

Ürün tek fiziksel hâlde, sıvı olarak listelenir; erime noktası oda sıcaklığına yakın olduğundan düşük sıcaklıkta katılaşabilir. Toptan katalogda Tayland, İran ve Rusya menşeli olarak, Akzo üretimiyle yer alır. Ambalaj seçenekleri 220 kg ve 210 kg varildir; iki ambalaj boyutu da varil ölçeğinde, farklı hacim ihtiyaçlarına göre seçilir. Ürün sayfasından ambalaj seçilip "Teklif alın" adımıyla teklif istenir, fiyat sayfada gösterilmez; belgeler ürün sayfasının belgeler sekmesinde yer alır, toptan alıma özgü ek belgeler teklif yazışması sırasında iletilir. Sıkıca kapalı bir kapta, serin ve iyi havalandırılan bir yerde, asit ve oksitleyicilerden uzakta, donmaya karşı korunarak saklanır. Resmî sınıflandırması aşındırıcıdır; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Neyle karıştırılmaz

Dietanolamin, aynı etanolamin ailesinden mono etanolamin (MEA) ve trietanolamin (TEA) ile sık karıştırılır; üçü de amin ve alkol grubu taşır ama moleküldeki hidroksietil kolu sayısı farklıdır — MEA bir, DEA iki, TEA üç kol taşır, bu fark bazlık gücünü ve kullanım alanını değiştirir. Kısaltmaları birbirine yakın olduğundan sipariş ve etiketlemede karışıklığa yol açabilir; üç maddenin karşılaştırması MEA, DEA ve TEA farkı: hangi etanolamin yazısında yapılır.

Sık sorulanlar

Dietanolamin ile mono etanolamin (MEA) aynı madde midir?

Hayır, ikisi farklı etanolamindir. MEA molekülünde bir hidroksietil kolu taşırken DEA iki kol taşır; fark MEA, DEA ve TEA farkı: hangi etanolamin yazısında anlatılır.

Dietanolamin oda sıcaklığında katı mıdır?

Erime noktası oda sıcaklığına yakındır (~28 °C), bu nedenle ortam sıcaklığına göre katı ile sıvı arasında değişebilir. Tedarikte hafif ısıtılarak sıvı hâlde sunulur.

Dietanolamin suda çözünür mü?

Evet, dietanolamin suda kolay çözünür. Molekülündeki iki hidroksietil kolu suyla hidrojen bağı kurmasını sağlar.

Dietanolamin hangi tehlike sınıfındadır?

Dietanolamin resmî sınıflandırmada aşındırıcı sınıfındadır. Ayrıntılı sınıflandırma ve H ifadeleri talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Dietanolamin hangi menşeli olarak satılır?

Toptan katalogda Tayland, İran ve Rusya menşeli olarak, Akzo üretimiyle listelenir. Menşe ve üretici bilgisi ürün sayfasında ayrıca yer alır.