Gliserin nedir, nerede kullanılır

Gliserin, tatlımsı, renksiz ve viskoz bir trihidrik alkoldür ve katalogda iki ayrı saflık derecesiyle satılır: alkid reçine ve deterjan sanayisinin kullandığı teknik sınıf, ilaç ve kozmetik formülasyonunun kullandığı farma sınıfı. İkisi aynı molekül (gliserol) olsa da hangi işe hangisinin gittiği saflaştırma derecesine bağlıdır; bu ayrım, iki ürünün birbirinin yerine geçirilmesini engelleyen asıl sınırdır.

Gliserin nedir

Gliserin (gliserol; İngilizce Glycerin, glycerol; CAS 56-81-5), Diğer ailesinde yer alan bir trihidrik alkoldür; yoğunluğu 1,26 g/mL, kaynama noktası 290 °C ve parlama noktası 160 °C'dir. "Trihidrik" terimi, molekülünde üç hidroksil grubu taşıdığını gösterir; bu grup sayısı hem suyla kolay karışmasının hem higroskopik davranışının hem de yüksek kaynama noktasının kaynağıdır. Gliserin Teknik ürünü, farma/gıda kalitesine göre daha düşük saflıkta, endüstriyel uygulamalar için üretilen bir gliserindir. Gliserin Farma ürünü ise Türkiye'de Dalan üretimi, farmakope kalitesinde, ilaç ve kozmetik formülasyonu için ek saflaştırmadan geçmiş bir gliserindir. Temel moleküler yapı ikisinde de aynıdır; fark saflaştırma derecesi ve belgelendirmesindedir.

Nerede kullanılır

Gliserinin kullanım alanları, hangi saflık derecesinden geldiğine göre iki ayrı sanayi grubuna ayrılır.

Alkid reçine ve deterjan

Gliserin Teknik, alkid reçine üretiminde ve deterjan/sabun formülasyonunda kullanılır; bu kullanımlar gıda ya da ilaç temasının söz konusu olmadığı endüstriyel işlerdir ve teknik sınıfın saflık düzeyi bu işler için yeterlidir. Alkid reçine üretiminde, molekülündeki üç hidroksil grubu yağ asitleri ve anhidritlerle reaksiyona girerek reçine ağının oluşmasına katkı sağlar.

Antifriz ve tekstil

Gliserin Teknik, antifriz ve nem tutucu katkı olarak, ayrıca tekstil yardımcı maddesi olarak kullanılır; higroskopik yapısı, nem tutucu katkı olarak kullanılmasının doğrudan nedenidir.

İlaç formülasyonları

Gliserin Farma, ilaç formülasyonlarında taşıyıcı ve nemlendirici olarak, şurup ve merhem üretiminde kullanılır; bu kullanımlar farmakope kalitesinin gerektirdiği ek saflaştırmadan geçmiş ürünle sınırlıdır.

Yumuşak kapsül ve kozmetik

Gliserin Farma, yumuşak jelatin kapsül üretiminde ve kozmetik formülasyonlarında nemlendirici olarak kullanılır.

Nasıl seçilir

Alkid reçine, deterjan/sabun ya da antifriz gibi endüstriyel işlerde Gliserin Teknik tercih edilir; ilaç, kapsül ya da kozmetik formülasyonunda ise Gliserin Farma seçilir. Fark saflaştırma derecesi ve belgelendirmesindedir; farma kalitenin saflık değerleri talep üzerine e-postayla gönderilen analiz sertifikasından izlenir. Gliserin Teknik 250 kg varil, 1250 kg IBC tank ve tanker ölçeğinde; Gliserin Farma ise 60 kg ve 250 kg varil ile 1250 kg IBC tank ölçeğinde toptan rafta satılır, fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip "Teklif alın" ile teklif istenir. Gliserin Farma, Türkiye'de Dalan tarafından üretilir; Gliserin Teknik için menşe ve üretici bilgisi ayrıca belirtilmez. İkisi de serin ve kuru bir yerde, sıkıca kapalı kapta, higroskopik yapısı nedeniyle nemden korunarak saklanır. Gliserin için katalogda resmî bir tehlike sınıfı bildirilmez; bu iki ürün için de aynıdır ve ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Neyle karıştırılmaz

Gliserin Teknik ile Gliserin Farma aynı molekül (gliserol) olsa da ayrı iş için satılan ayrı ürünlerdir; biri endüstriyel formülasyonda, diğeri ilaç ve kozmetikte yer alır ve birbirinin yerine geçmez. Fark Teknik gliserin ile farma gliserin farkı yazısında ele alınır. Adı ve kullanım alanı yakın olan propilen glikol ile de karıştırılır; ikisi de nem tutan, suyla karışan viskoz alkollerdir, ancak gliserin üç hidroksil grubu taşırken propilen glikolde bu sayı ikidir ve bu fark akışkanlığa da yansır. Ayrıntı Gliserin ile propilen glikol farkı yazısındadır. Gliserinin sabun formülasyonundaki yerini, aynı reçetede yer alan yağ asidi ve alkali hammaddelerle birlikte Sıvı sabun üretimi için hangi hammaddeler yazısı ele alır.

Sık sorulanlar

Gliserin teknik ile gliserin farma aynı madde midir?

Evet, ikisi de aynı molekül (gliserol) ve aynı CAS numarasına sahiptir; fark saflaştırma derecesi ve belgelendirmesindedir, kullanım alanları bu farka göre ayrılır ve biri diğerinin yerine geçmez.

Gliserin ilaç yapımında kullanılır mı?

Evet, Gliserin Farma ilaç formülasyonlarında taşıyıcı ve nemlendirici olarak, şurup, merhem ve yumuşak kapsül üretiminde kullanılır; bu kullanım farmakope kalitesinin gerektirdiği saflıkla sınırlıdır.

Gliserin hangi tehlike sınıfındadır?

Gliserin için resmî bir tehlike sınıflandırması bulunmaz; bu bilgi hem Gliserin Teknik hem Gliserin Farma için geçerlidir, ikisi de aynı moleküler yapıyı taşır.

Gliserin ile propilen glikol arasındaki fark nedir?

İkisi de nem tutan, suyla karışan viskoz alkollerdir; gliserin molekülünde üç hidroksil grubu bulunurken propilen glikolde iki tane vardır. Gliserin bu nedenle daha viskoz ve daha yüksek kaynama noktalıdır.