Kireç (kalsiyum hidroksit) nedir, nerede kullanılır

Kireç, su ve atıksu arıtmada pH yükseltmek ve çöktürme sağlamak için kullanılan, sanayide en eski alkali kimyasallardan biridir. Beherlabs kataloğunda Kireç adıyla tek bir ürünle karşılığı bulunur. Bu ticari ad tek bir kimyasal kimliğe değil, iki ayrı bileşiğe birden karşılık gelebilir: sönmemiş kireç (kalsiyum oksit) ve sönmüş/hidrate kireç (kalsiyum hidroksit) günlük dilde aynı adla anılır, katalog kaydı da bu ikisi arasında bir ayrım yapmaz.

Kireç (kalsiyum hidroksit) nedir

Kireç (kalsiyum hidroksit/oksit; İngilizce Lime), Bazlar ve Kostikler ailesinde yer alan bir üründür. Katalog kaydı sönmemiş kireç (kalsiyum oksit) ile sönmüş/hidrate kireç (kalsiyum hidroksit) arasında bir ayrım yapmadığı için kimliği ölçülü bir dille aktarılır; ikisi de ayrı kimyasal kimliktir ve hangisinin katalogdaki kalemi karşıladığı netleşmemiştir. Fiziksel hâli tozdur. Sudaki çözünürlüğü sınırlıdır; suya verildiğinde bir bölümü çözünmeden askıda kalır ve arıtma hattında çamur olarak ayrılır. Bu davranış, kirecin suda tam çözünen alkalilerden ayrıldığı en görünür noktadır. İki olası form da nem ve havadaki karbondioksitle temas ettiğinde alkali gücünü yitirir; kapalı ambalaj koşulunun nedeni budur. Sanayide "kireç" terimi çoğu zaman her iki formu da kapsayacak biçimde kullanılır; hangi formun kastedildiği genellikle kullanım bağlamından anlaşılır, katalog kaydı ise bu ayrımı taşımaz.

Nerede kullanılır

Su ve atıksu arıtımında pH düzenleme

Asidik nitelikli su ve atıksu akışlarının pH'ını yükseltmek için kullanılır; hem içme suyu hem endüstriyel atıksu hatlarında bir alkali kaynağı olarak yer alır. Toz hâlde tedarik edilmesi, büyük hacimli su arıtma tesislerinde toplu kullanım için uygun bir form sunar.

Flokülasyon ve çöktürme yardımcısı

Su arıtma proseslerinde askıda katı maddelerin ve bazı metal iyonlarının çökelmesini kolaylaştıran bir flokülasyon yardımcısı olarak kullanılır; bu işlev, kirecin sudaki iyonlarla tepkimeye girerek çökebilen bileşikler oluşturmasına dayanır.

Su sertliği giderme

Su yumuşatma işlemlerinde, sertlik oluşturan iyonların giderilmesinde kullanılır; bu amaçla soda ile birlikte uygulanan kireç-soda yumuşatma yönteminde bir bileşen olarak yer alır. Sodanın kendi kimliği Soda (sodyum karbonat) nedir, nerede kullanılır yazısında ele alınır.

Nasıl seçilir

Kireç, toz hâlde ve 25 kg torba ambalajıyla toptan rafında yer alır; fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip "Teklif alın" ile teklif istenir. Katalogda tek bir kalem vardır: ayrı bir saflık kademesi, farklı bir fiziksel form ya da perakende karşılığı bulunmaz, dolayısıyla seçim ambalaj adedinde toplanır. Ürün verisi sönmüş ile sönmemiş form arasında ayrım taşımadığından, gelen partinin hangi form olduğu ürün sayfasının belgeler sekmesindeki belgelerden okunur; iki formun taşıma ve depolama davranışı aynı değildir. Nemden ve nemli havadan korunarak kapalı ambalajında saklanır; karbondioksit ve nemle teması sınırlı tutulur. Resmî sınıflandırması aşındırıcıdır; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Neyle karıştırılmaz

Kirecin kendi içinde bir karışıklık vardır: sönmemiş kireç (kalsiyum oksit) ile sönmüş/hidrate kireç (kalsiyum hidroksit) farklı kimyasal kimliklerdir, katalog kaydı ikisi arasında ayrım yapmaz. Kireç, aynı işte kullanılan kostik (sodyum hidroksit) ile de sık karıştırılır; ikisi de su arıtmada pH yükseltir, ama kireç sudaki sınırlı çözünürlüğü nedeniyle çamur bırakırken kostik tam çözünür ve çözelti hâlinde kalır, ayrıntılı karşılaştırma Kireç ile kostik farkı: pH yükseltmede yazısındadır. Kireç adı ayrıca su borularında ve cihazlarda biriken kireç taşı (kalsiyum karbonat) ile de karıştırılır; bu tortu farklı bir bileşiktir ve endüstriyel kireç ürünüyle aynı madde değildir. Su arıtmada pH yükseltmede kullanılan diğer seçenekler Su arıtmada pH ayarı için hangi asit ve baz yazısında karşılaştırılır.

Sık sorulanlar

Kireç sönmüş müdür yoksa sönmemiş mi?

Katalog kaydı bu ayrımı netleştirmez. Ürün Kireç adıyla geçer; sönmemiş (kalsiyum oksit) ya da sönmüş/hidrate (kalsiyum hidroksit) formlarından hangisi olduğu ürün verisinde belirtilmez, bu nedenle yazı boyunca ölçülü bir dil kullanılır.

Kireç suda çözünür mü?

Sudaki çözünürlüğü sınırlıdır; suya verildiğinde bir bölümü çözünmeden askıda kalır. Bu davranış, suda tam çözünen kostik gibi alkalilerden ayrılan yanıdır.

Kireç hangi tehlike sınıfındadır?

Resmî sınıflandırması aşındırıcıdır. Ayrıntılı sınıflandırma ve H ifadeleri talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır; bu sınıf ciddi deri yanıkları ve göz hasarına yol açabilecek maddeleri kapsar.

Kireç gıda sınıfı mıdır?

Ürün verisinde gıda sınıfı ibaresi yer almaz. Su ve atıksu arıtımı, flokülasyon yardımcısı ve su sertliği giderme gibi sanayi kullanımları için tedarik edilir; katalogda bunun dışında bir kullanım amacı belirtilmez.