PEG (polietilen glikol) nedir, nerede kullanılır

PEG (polietilen glikol), kozmetik, farmasötik ve endüstriyel formülasyonlarda çözücü, nemlendirici ve taşıyıcı olarak kullanılan bir polimer ailesidir; katalogda beş farklı ortalama zincir uzunluğuyla, Peg 300, Peg 400, Peg 600, Peg 1500 ve Peg 4000 olarak yer alır. Zincir uzunluğu arttıkça fiziksel hâl de değişir: kısa zincirli dereceler oda sıcaklığında sıvıyken uzun zincirli dereceler macun ya da pul hâlindedir, bu da her birinin farklı bir işte tercih edilmesine yol açar. PEG tek bir madde değil bir derece ailesidir ve asıl soru hangi derecenin alınacağıdır. Ayrıca adı benzeyen PEG-400 oleatla karıştırılır; o, PEG'in oleik asitle esterleşmiş hâli olan ayrı bir emülgatördür.

PEG (polietilen glikol) nedir

PEG (polietilen glikol; farmasötik kaynaklarda macrogol olarak da anılır), etilen oksit birimlerinin polimerleşmesinden elde edilen ve Çözücüler ve Glikoller ailesinde yer alan bir polieter karışımıdır. Katalogdaki beş ürün de CAS 25322-68-3 numarasını taşır; bu numara farklı zincir uzunluklarındaki PEG karışımlarının ortak referans numarasıdır, ürün adındaki sayı (300, 400, 600, 1500, 4000) ise o karışımın ortalama molekül ağırlığını gösterir. Molekül ağırlığı arttıkça fiziksel hâl değişir: Peg 300 ve Peg 400 oda sıcaklığında renksiz ve viskoz bir sıvıdır, Peg 600 erime noktası oda sıcaklığına yakın olduğundan ortama göre berrak sıvı ya da yumuşak macun görünümünde olabilir, Peg 1500 ve Peg 4000 ise düşük erime noktalı katı, payet/pul formundadır. Peg 400'ün yoğunluğu 1,125 g/mL, Peg 600'ünki 1,126 g/mL'dir. Aile genel olarak düşük toksisiteye sahiptir ve GHS kapsamında sınıflandırılmamıştır.

Nerede kullanılır

PEG ailesinin kullanım alanları, molekül ağırlığına göre değişen fiziksel hâlden doğar; sıvı dereceler çözücü ve taşıyıcı olarak, katı dereceler ise baz madde olarak görev alır.

Kozmetik ve kişisel bakım

Peg 300, Peg 400 ve Peg 600 kozmetik ve kişisel bakım formülasyonlarında çözücü ve nemlendirici olarak yer alır; Peg 1500 ve Peg 4000 ise kremlerde katı taşıyıcı görevi görür. Krem ve losyon formülasyonunda hangi emülgatörün seçildiği krem ve losyon rehberinde ayrıca ele alınır.

Farmasötik kullanım

Farmasötik formülasyonlarda sıvı dereceler (Peg 300, Peg 400, Peg 600) çözücü ve taşıyıcı olarak kullanılır; Peg 1500 merhem baz maddesi, Peg 4000 ise ilaç tablet kaplamada ve merhem bazında yer alır.

Tekstil yardımcı maddesi

Peg 300, Peg 400, Peg 600 ve Peg 4000 tekstil terbiyesinde yumuşatıcı yardımcı madde olarak kullanılır.

Endüstriyel ve teknik kullanım

Sıvı dereceler endüstriyel proseslerde taşıyıcı ve çözücü görevi görür. Peg 1500 kalıp ayırıcı ve yağlayıcı olarak, Peg 4000 ise seramik ve metal döküm işlemlerinde bağlayıcı olarak kullanılır.

Nasıl seçilir

PEG'de derece seçimi molekül ağırlığına, yani ürün adındaki sayıya bağlıdır; ayrı bir saflık oranı belirtilmez. Sıvı bir çözücü ya da taşıyıcı gerektiğinde Peg 300 ya da Peg 400 tercih edilir; Peg 600 sıvı ile katı arası bir kıvam istendiğinde, Peg 1500 ve Peg 4000 ise katı bir taşıyıcı ya da bağlayıcı gerektiğinde seçilir.

Ambalaj derecelere göre değişir: Peg 300 ve Peg 600, 230 kg varilde; Peg 400, 220 kg, 225 kg ve 230 kg varil ile 1100 kg ve 1150 kg IBC tank seçenekleriyle; Peg 1500, 25 kg varilde; Peg 4000 ise 25 kg torba ve 1000 kg big bag ile sunulur. Beş ürün de toptan rafında yer alır; fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip "Teklif alın" ile teklif istenir.

Saklama koşulu dereceler arasında benzerdir: serin ve kuru bir yerde, doğrudan güneş ışığından korunarak ve kapalı ambalajında saklanır; Peg 1500 ve Peg 4000 ayrıca nem almaması için kapalı tutulur. Aile için resmî bir tehlike sınıfı bildirilmemiştir. Katalogda resmî bir tehlike sınıfı bildirilmez; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Neyle karıştırılmaz

PEG, adı benzeyen PEG-400 oleat ile karıştırılır; PEG-400 oleat, PEG 400'ün oleik asit ile esterleşmesinden elde edilen ayrı bir maddedir, saf PEG polimeri değil bir emülgatördür. Propilen glikol (PG) de adı yakın olduğu için sık karıştırılır; PG tekli bir glikol molekülüyken PEG çok sayıda etilen oksit biriminden oluşan bir polimerdir. Aile içinde Peg 400 ile Peg 4000 de birbirine karıştırılır; sıvı ve katı derece arasındaki fark PEG 400 ile PEG 4000 farkı yazısında karşılaştırmalı olarak ele alınır.

Sık sorulanlar

PEG suda çözünür mü?

Evet, PEG ailesinin tüm dereceleri suda çözünür. Polieter yapısı su moleküllerine bağlanabildiği için hem sıvı hem katı PEG dereceleri suyla karışır.

PEG kaç derecede satılır?

Katalogda PEG beş farklı molekül ağırlığı derecesinde yer alır: Peg 300, Peg 400, Peg 600, Peg 1500 ve Peg 4000. Derece seçimi, istenen fiziksel hâle ve kullanım alanına göre değişir.

Peg 600 sıvı mı katı mı?

Peg 600'ün erime noktası oda sıcaklığına yakındır, bu nedenle ortam sıcaklığına göre berrak sıvı ya da yumuşak macun görünümünde olabilir. Kesin hâl tedarikçiden teyit edilir.

PEG hangi ambalajlarda satılır?

Ambalaj dereceye göre değişir: sıvı dereceler varil ve IBC tank ile, katı dereceler ise varil, torba ve big bag ile sunulur. Beş ürün de toptan rafında ambalaj seçilip teklif istenerek satın alınır.