Polialüminyum klorür (PAC) nedir, nerede kullanılır

Su ve atık su arıtımında koagülant olarak kullanılan PAK 17, alüminyumu önceden kısmen hidrolize edilmiş hâlde taşıyan bir polialüminyum klorür (PAC) çözeltisidir. İçme suyu arıtmadan kağıt sanayine kadar geniş bir alanda kullanılır. Adındaki "17" rakamı çoğu zaman bir derişim yüzdesi sanılır, oysa ürünün Al2O3 içeriğini gösterir; katalogda aynı işi gören Alüminyum Sülfat ile arasındaki fark da çoğu zaman aynı biçimde, yanlış bir yerden kurulur.

Polialüminyum klorür (PAC) nedir

PAK 17 (polialüminyum klorür, PAC; İngilizce Polyaluminium chloride; CAS 1327-41-9), Diğer ailesinde yer alan, sudaki polialüminyum klorür hidroksit çözeltisine verilen bir addır. PAC 17, PAC-17 ve İngilizce aluminium chlorohydrate adlarıyla da anılır. Al2O3 içeriği yaklaşık %17'dir; adın kaynağı budur. Açık sarı, hafif bulanık bir sıvıdır; yoğunluğu 1,37 g/mL'dir. Bir koagülant olarak sudaki negatif yüklü askıda parçacıkları, çözeltide taşıdığı pozitif yüklü alüminyum türleriyle nötrleyerek bir araya toplar. Alüminyum sülfatla aynı madde değildir: ayrı bir alüminyum tuzudur ve alüminyumu suya girmeden önce kısmen hidrolize edilmiş hâlde taşır; bu ayrım Alüminyum sülfat ile PAC farkı: hangi koagülant yazısında ele alınır. PAK 17, tek bir markaya değil, %17 Al2O3 içerikli polialüminyum klorür çözeltilerine verilen genel bir katalog adıdır; su arıtma sektöründe bu tür jenerik isimlendirme yaygındır.

Nerede kullanılır

İçme suyu arıtma

İçme suyu arıtma tesislerinde PAK 17, sudaki askıda katı maddeleri ve bulanıklığa yol açan ince parçacıkları bir araya toplayarak çökeltilebilir hâle getirir; bu işlev koagülasyon olarak adlandırılır ve arıtmanın ilk kademelerinden birini oluşturur. Çökelen parçacıklar sonraki filtrasyon kademesinde sudan ayrılır.

Atık su arıtma

Tekstil, deri, kağıt ve metal sanayiinin atık sularında PAK 17 aynı koagülasyon işlevini görür. Bu sektörlerin atık suyu genellikle boya kalıntısı, organik madde ya da metal iyonu taşır; PAK 17 bu farklı yük ve içerikteki atık sularda geniş bir kullanım alanı bulur. Tekstil atık suyundaki boya molekülleri ile metal sanayiindeki iyon kalıntısı farklı bir yük profili taşısa da, ikisi de aynı koagülasyon mekanizmasıyla sudan ayrılabilir.

Kağıt sanayii

Kağıt üretiminde PAK 17, arıtma dışında bir işlevle de kullanılır: boyutlandırma ve dolgu maddelerinin kağıt lifine tutunmasını artırır. Bu, su arıtmadaki koagülasyon işlevinden ayrı, kağıt hamurunun kendi işlem aşamasına özgü bir kullanımdır; hamurdaki dolgu maddesi PAK 17 sayesinde lifin arasında daha iyi tutunur ve kağıdın işlem sırasında kayıp vermesi azalır.

Endüstriyel proses suyu

Sanayi tesislerinin kendi proses sularının arıtılmasında da benzer koagülasyon amacıyla yer alır; su arıtmadaki rolüyle aynı mekanizmaya dayanır. Su arıtmada hangi koagülantın seçileceği Su arıtmada koagülant olarak hangi kimyasal yazısında karşılaştırılır.

Nasıl seçilir

Katalogda %17 Al2O3 içerikli tek bir çözelti olarak sunulur; ayrı bir saflık derecesi ya da farklı bir Al2O3 oranı seçeneği yoktur. PAK 17, 1400 kg IBC tank ölçeğinde toptan rafta listelenir; fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip "Teklif alın" ile teklif istenir. Ambalajın kilogramla verilmesinin nedeni ürünün sıvı olmasıdır: yoğunluğu 1,37 g/mL olduğundan 1000 litrelik bir IBC tank yaklaşık 1400 kg gelir, katalogdaki satır da bu ağırlığı gösterir. Perakende bir karşılığı yoktur; ürün yalnızca IBC ölçeğinde, toptan rafta yer alır. Taşımada ADR sınıf 8 (aşındırıcı madde) ve UN3264 numarasıyla sınıflandırılır. Resmî sınıflandırması aşındırıcıdır (ciddi göz hasarı); ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Neyle karıştırılmaz

PAK 17, adı ve görevi benzeyen Alüminyum Sülfat ile sık karıştırılır; ikisi de alüminyum esaslı bir koagülanttır ama PAK 17 önceden kısmen hidrolize edilmiş bir yapı taşırken Alüminyum Sülfat kendi hidrolizini suya eklendiği anda gerçekleştirir. Bu fark, iki ürünün suyun kendi alkalinitesini ne ölçüde tükettiğini değiştirir; PAK 17 önceden kısmen nötrlendiği için suyun alkalinitesini Alüminyum Sülfata göre daha az düşürür. Adındaki "17" rakamı da ayrı bir karışıklık kaynağıdır: bir derişim yüzdesi değil, ürünün Al2O3 içeriğine karşılık gelen bir bileşim değeridir. PAK 17 ayrıca polielektrolitlerle (flokülant) karıştırılır; ikisi arıtma hattında art arda gelir ama aynı işi yapmaz. Koagülant, askıda parçacıkların yükünü nötrleyerek onları bir araya gelebilir hâle getirir; flokülant ise nötrlenmiş parçacıkları birbirine bağlayarak çökebilecek büyüklükte yumaklar kurar.

Sık sorulanlar

PAK 17 ile alüminyum sülfat aynı madde mi?

Hayır. İkisi de alüminyum esaslı koagülanttır ama ayrı tuzlardır: PAK 17 alüminyumu önceden kısmen hidrolize edilmiş hâlde taşıyan bir klorür çözeltisidir, alüminyum sülfat ise hidrolizini suya eklendiği anda gerçekleştirir.

PAK 17 hangi işlerde kullanılır?

İçme suyu ve atık su arıtımında koagülant olarak, kağıt sanayiinde boyutlandırma/dolgu amacıyla kullanılır. Endüstriyel proses suyu arıtmada da yer alır.

PAK 17 adındaki 17 ne anlama gelir?

Ürünün Al2O3 (alüminyum oksit) içeriğinin yaklaşık %17 olduğunu belirtir. Bu değer katalogdaki isimlendirmenin kaynağıdır.

PAK 17 taşımada tehlikeli madde sınıfında mı?

Evet; ADR sınıf 8 (aşındırıcı madde) ve UN3264 numarasıyla taşınır. Resmî sınıflandırması aşındırıcıdır; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'dedir.