Çinko klorür nedir, nerede kullanılır

Çinko klorür, galvanizleme ve metal kaplama işlemlerinde akı (flux), lehim üretiminde hammadde ve tekstil terbiyesinde işlem kimyasalı olarak kullanılan higroskopik bir çinko tuzudur. Odun koruma uygulamalarında da yer alır. Havadan nem çekme eğilimi yüksek olduğu için ambalajın sıkı kapalı tutulması, diğer birçok inorganik tuza göre daha büyük önem taşır. Sitede %99 saflıkla, toptan rafta tek bir ürünle karşılığı bulunur. Lehim akısında birlikte kullanıldığı amonyum klorürle aynı madde sanılması sık karışan bir noktadır; ikisi farklı metal grubuna dayanan ayrı tuzlardır ve formülasyonda yan yana bulunmaları bunu değiştirmez.

Çinko klorür nedir

Çinko klorür (ZnCl2), CAS numarası 7646-85-7 olan bir inorganik çinko tuzudur; İngilizce Zinc(II) chloride ve butter of zinc adlarıyla da anılır. İnorganik Tuzlar ailesinde yer alır; bu ailede çinko iyonu klorür anyonuyla birleşerek, suda çözünmeyen çinko oksit gibi bileşiklerden farklı, yüksek çözünürlüklü bir tuz oluşturur. Beyaz, kristal yapıda bir katıdır; yoğunluğu 2,907 g/ml, kaynama noktası 732 °C'dir. Higroskopik bir maddedir: havadan nem çeker ve açık kaldığında kısa sürede nemlenir, bu yüzden diğer birçok kuru tuzdan daha dikkatli ambalajlanır. Suda son derece kolay çözünür; bu yüksek çözünürlük onu akı ve reaktif uygulamalarında etkili kılan temel özelliktir. Çinko klorür bu yönüyle, suda çözünmeyen çinko oksit gibi diğer bazı çinko bileşiklerinden ayrılır: aynı metali taşısalar da bağlı olduğu anyon, maddenin suyla ilişkisini ve dolayısıyla kullanım alanını belirler. Aşındırıcı sınıfında yer alan bir maddedir.

Nerede kullanılır

Galvanizleme ve metal kaplama akısı

Çinko klorür, galvanizleme ve metal kaplama işlemlerinde akı (flux) olarak kullanılır; metal yüzeydeki oksit tabakasını temizleyerek kaplamanın yüzeye daha iyi tutunmasını sağlar. Akı görevi gören maddeler, kaplama öncesinde metal yüzeyi kimyasal olarak hazır hâle getirdiği için galvanizleme sürecinin kalitesini doğrudan etkiler. Bu kullanım alanı Galvaniz ve kaplama banyoları için hangi kimyasal yazısında daha ayrıntılı ele alınır.

Lehim üretimi

Lehim üretiminde ve lehimleme öncesi yüzey temizliğinde akışkan bileşeni olarak yer alır; oksit tabakasını çözerek lehimin metal yüzeye yapışmasına yardımcı olur. Bu özelliği nedeniyle elektronik ve metal işleme sanayisinde sık kullanılan bir akı bileşenidir.

Tekstil terbiye işlemleri

Tekstil terbiyesinde kumaş işleme adımlarında kullanılan işlem kimyasallarından biridir; kumaşın sonraki boyama ya da apre adımlarına hazırlanmasına katkı sağlar.

Odun koruma

Odun koruma uygulamalarında da kullanılır; ahşabın dayanıklılığını artırmaya yönelik işlem kimyasalları arasında yer alır. Bu kullanım, çinko bileşiklerinin ahşabı biyolojik bozunmaya karşı koruyan geleneksel yöntemlerden biri olmasına dayanır.

Nasıl seçilir

Çinko klorür sitede %99 saflıkla ve Fransa menşeli olarak, tek dereceyle listelenir. Ürün sayfasından ambalaj seçilip "Teklif alın" adımıyla teklif istenir, fiyat sayfada gösterilmez. Tek ambalaj seçeneği 25 kg torbadır. Higroskopik yapısı nedeniyle nemden korunarak, sıkı kapalı ambalajında, serin ve kuru bir yerde saklanır; havayla temasının en aza indirilmesi ürünün bozulmadan kalmasını sağlar. Ambalajın açıldıktan sonra sık kontrol edilmesi, higroskopik bir tuz için özellikle önem taşır. Resmî sınıflandırması aşındırıcıdır; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Neyle karıştırılmaz

Çinko klorür, adı benzeyen çinko sülfat ile karıştırılabilir; çinko sülfat farklı bir anyon (sülfat) taşır ve başlıca gübre ile hayvan yemi katkısı gibi tarımsal işlerde kullanılırken, çinko klorür galvanizleme ve lehim gibi metal işleme uygulamalarında yer alır. Çinko oksit de aynı metali taşısa da suda çözünmeyen, kauçuk ve boya sanayinde kullanılan ayrı bir bileşiktir. Lehim üretiminde birlikte kullanılan amonyum klorür ile de karıştırılabilir; ikisi farklı tuzlardır ve akı formülasyonlarında bazen bir arada bulunur, ancak amonyum klorür farklı bir metal grubuna (amonyum iyonu) dayanan ayrı bir bileşiktir.

Sık sorulanlar

Çinko klorür suda çözünür mü?

Evet, çinko klorür suda son derece kolay çözünen bir tuzdur. Bu yüksek çözünürlük, akı ve reaktif olarak kullanıldığı işlemlerde hızlı etki göstermesini sağlar.

Çinko klorür neden higroskopiktir?

Çinko klorür havadaki nemi kolayca çeker; bu nedenle ambalajı açıldıktan sonra sıkı kapalı tutulur, serin ve kuru bir ortamda saklanır. Bu davranış, aynı ailedeki diğer bazı inorganik tuzlara göre daha belirgindir.

Çinko klorür hangi ambalajda satılır?

Çinko klorür toptan rafta 25 kg torba ambalajıyla satılır; fiyat sayfada görünmez, ambalaj seçilip teklif istenir.

Çinko klorür ile çinko sülfat aynı madde mi?

Hayır, ikisi farklı çinko tuzlarıdır. Çinko klorür bir klorür tuzu olup galvanizleme ve lehimde kullanılırken, çinko sülfat bir sülfat tuzudur ve başlıca gübre ile yem katkısı olarak kullanılır. İkisi de çinko kaynağıdır ama bağlı olduğu anyon, hangi sanayi kolunda tercih edildiğini belirler.