Hidroksilamin sülfat nedir, nerede kullanılır

Hidroksilamin sülfat, organik sentezde indirgeyici ve oksim üretiminde ara madde olarak kullanılan bir hidroksilamin tuzudur. Beherlabs kataloğunda Hidroksil Amin Sülfat adıyla, sülfürik asitle oluşturulmuş beyaz kristal bir tuz olarak tek üründe karşılığı bulunur. Sanayide hidroksilamin serbest hâliyle değil, sülfat gibi bir tuz formunda dolaşır; bu form farkı, ürünün kimliğinin ve hangi işe uygun olduğunun başlangıç noktasıdır.

Hidroksilamin sülfat nedir

Hidroksil Amin Sülfat (hydroxylamine sulfate; CAS 10039-54-0), Amin, Amid ve Aldehit ailesinde yer alan bir hidroksilamin tuzudur. Hidroksilaminin (NH2OH) sülfürik asitle oluşturduğu bu tuz, beyaz ve higroskopik bir kristal katıdır; havadan nem çeker ve açık bırakıldığında topaklanabilir. Fiziksel hâli kristaldir. Molekül yapısında hidroksilamin iyonu bir sülfat iyonuyla birlikte bulunur; sanayide hidroksilamin çoğunlukla bu tür tuz formlarında tedarik edilir, serbest hâliyle değil. Maddenin indirgeyici özelliğinin temelinde, hidroksilamin iyonundaki azotun kolay yükseltgenebilir olması yer alır; bu özellik hem organik sentezdeki hem de su arıtmadaki kullanımının kimyasal dayanağıdır.

Nerede kullanılır

Oksim sentezi

Hidroksilamin sülfat, ketonlarla tepkimeye girerek oksim bileşiklerini oluşturur; en bilinen örneği siklohekzanon oksim eldesidir. Siklohekzanon oksim, Beckmann düzenlenmesi adı verilen bir tepkimeyle kaprolaktama dönüştürülür; kaprolaktam ise poliamid (naylon 6) üretiminin ana hammaddesidir. Hidroksilamin sülfat böylece bu zincirin ilk basamağında ara madde görevi görür.

Kauçuk ve polimer katkı ara maddesi

Kauçuk ve polimer katkı maddelerinin üretim sürecinde ara madde olarak yer alır; nihai katkı maddesinin sentezinde bir ara basamak oluşturur.

Fotografik geliştirici bileşeni

Fotografik geliştirici çözeltilerinde bileşen olarak kullanılır; indirgeyici özelliği, görüntüyü oluşturan gümüş tanelerinin açığa çıkmasında rol oynar. Siyah-beyaz film geliştirmede kullanılan klasik geliştirici formülasyonlarında bu tür indirgeyicilere yer verilir.

Su arıtmada oksijen tutucu

Su arıtmada çözünmüş oksijeni bağlayan bir indirgeyici olarak kullanılır; bu işlev, kazan ve proses sularında metal yüzeylerin oksijene bağlı korozyonunu azaltmayı hedefler. Aynı işlevi sodyum sülfit gibi başka indirgeyiciler de üstlenir, ama bunlar farklı bir kimyasal ailededir. Kazan ve soğutma suyunda kullanılan diğer oksijen tutucu ve şelatlayıcılar Kazan ve soğutma suyu için hangi fosfonat ve şelat yazısında karşılaştırılır.

Nasıl seçilir

Hidroksil Amin Sülfat, 25 kg torba ambalajıyla toptan rafında yer alır; bu ambalaj büyüklüğü laboratuvar ölçeğinden küçük sanayi tüketimine kadar uzanan kullanıma uygundur. Fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip "Teklif alın" ile teklif istenir. Bu parti Belarus menşeli olup Basf tarafından üretilir. Serin ve kuru bir yerde, orijinal ve sıkı kapalı ambalajında saklanır; güçlü oksitleyicilerden uzak tutulur, çünkü indirgeyici özelliği bu tür maddelerle istenmeyen tepkimeye girmesine zemin hazırlar. Resmî sınıflandırması toksiktir; taşımada ADR sınıf 8 kapsamında UN2865 numarasıyla yer alır, ambalaj grubu ürün verisinde ayrıca belirtilmez. Ayrıntılı sınıflandırma ve H ifadeleri talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'dedir.

Neyle karıştırılmaz

Hidroksilamin sülfat, hidroksilaminin kendisiyle karıştırılır: hidroksilamin, sülfat dışında hidroklorür gibi başka tuzlar hâlinde de satılır, katalogdaki ürün özel olarak sülfat tuzudur ve farklı bir tuz aranıyorsa kimyasal kimliği de farklıdır. Su arıtmada kullanılan bir diğer amin türevi olan Morfolin da adı yakın bir bileşik olarak akla gelebilir; ancak işlevi farklıdır, morfolin kazan suyunda pH dengeleyici uçucu bir nötrleştiricidir, hidroksilamin sülfatın işlevi ise çözünmüş oksijeni bağlamaktır. İkisi de amin ailesinden gelir ama aynı iş için birbirinin yerine geçmez.

Sık sorulanlar

Hidroksilamin sülfat nem çeker mi?

Evet, higroskopik bir kristaldir; havadan nem çeker ve açık bırakıldığında topaklanabilir. Bu nedenle orijinal ve sıkı kapalı ambalajında saklanır.

Hidroksilamin sülfat ile hidroksilamin aynı madde midir?

Kimyasal kimlikleri ilişkilidir ama aynı ürün değildir. Katalogdaki ürün, hidroksilaminin sülfürik asitle oluşturduğu bir tuzdur; serbest hidroksilamin ve hidroklorür gibi diğer tuzları bundan farklı kimyasal kimliklerdir.

Hidroksilamin sülfat hangi tehlike sınıfındadır?

Resmî sınıflandırması toksiktir ve taşımada ADR sınıf 8 kapsamında UN2865 numarasıyla yer alır. Ayrıntılı sınıflandırma talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'dedir.

Hidroksilamin sülfat gıda sınıfı mıdır?

Ürün verisinde gıda sınıfı ibaresi yer almaz. Organik sentez, kauçuk/polimer katkısı, fotografik geliştirici ve su arıtma gibi sanayi kullanımları için hammadde ya da ara madde olarak tedarik edilir.