Kokusuz tiner (D40, D60, D80) nedir, nerede kullanılır

Kokusuz tiner, klasik tinerlerin keskin kokusuna neden olan aromatik bileşenlerin büyük ölçüde alındığı alifatik bir çözücü ailesidir; Beherlabs kataloğunda D40, D60 ve D80 olmak üzere üç ayrı üründe karşılığı bulunur. Üç ürün de aynı kimyasal aileden gelir ve aynı işleve hizmet eder, ama uçuculuk hızı bakımından birbirinden ayrılır. Katalogda D40, D60 ve D80 olmak üzere üç kademede listelenir ve asıl soru hangisinin alınacağıdır. Seri ayrıca, alifatik bir çözücü olan hekzanla karıştırılır; hekzan daha hızlı uçar ve daha belirgin kokar.

Kokusuz tiner (D40, D60, D80) nedir

Kokusuz tiner (İngilizce Dearomatized Solvent; izoparafin D40/D60/D80 olarak da anılır), CAS numarası 64742-48-9 olan dearomatize edilmiş alifatik hidrokarbon çözücü grubudur ve Çözücüler ve Glikoller ailesinde yer alır. Üçü de sıvı hâldedir ve aromatik içeriği %1'in altına indirildiği için klasik tinerlerin keskin kokusu üçünde de yoktur. D40, D60 ve D80 arasındaki fark uçuculuk hızındadır: D40 en hızlı, D80 en yavaş uçandır ve D60 ikisinin arasında yer alır. D40'ın yoğunluğu 0,770 g/mL, D60'ınki 0,780 g/mL, D80'inki 0,790 g/mL'dir; kaynama aralığı D40'ta 155-200 °C, D60'ta 185-215 °C, D80'de 205-240 °C'dir. Bu sıralama, D serisinin bir uçuculuk yelpazesi oluşturduğunu gösterir.

Nerede kullanılır

Kokusuz tiner serisinin kullanım alanları, düşük koku ve alifatik çözme gücünün bir araya gelmesinden doğar; hangi üyenin tercih edildiği işin gerektirdiği kuruma hızına göre değişir.

Kokusuz boya inceltme

Kokusuz boya inceltme, üç ürünün de ortak kullanım alanıdır; klasik tinerin kokusundan rahatsız olunan iç mekân uygulamalarında inceltici olarak kullanılır.

Metal yağ alma ve yağ bazlı temizleyici

Metal yüzeylerdeki yağ kalıntısının çözülmesinde ve yağ bazlı temizleyici formülasyonlarında kullanılır; bu iş için hangi çözücünün uygun olduğu metal yağ alma rehberinde ayrıca ele alınır.

Temizlik ve taşıyıcı formülasyonları

Temizlik formülasyonlarında çözücü bileşeni olarak kullanılır; D40 haşere ilacı, D60 tarımsal ilaç taşıyıcısı olarak geçer, D80 ise metal işleme sıvıları ve matbaa mürekkebinde yer alır.

Yavaş kuruyan boya sistemleri

D80, en yavaş uçan üye olması nedeniyle yavaş kuruyan boya sistemlerinde tercih edilir.

Nasıl seçilir

Üç ürün de aromatik içeriği %1'in altında olan tek bir saflık derecesiyle listelenir; aralarındaki seçim saflıktan değil uçuculuk hızından yapılır. D40 en hızlı uçan ve parlama noktası 40 °C olan üyedir; resmî sınıflandırması alevlenir sıvıdır ve karayolu taşımasında ADR sınıf 3 kapsamındadır. D60'ın parlama noktası 62 °C, D80'inki 80 °C'dir; ikisi de 60 °C üzerindeki parlama noktası nedeniyle alevlenir sıvı olarak sınıflandırılmaz ve karayolu taşımasında tehlikeli madde grubuna girmez. Üçünün de resmî sınıflandırması ve tehlike ifadeleri talep üzerine e-postayla gönderilen güvenlik bilgi formunda yer alır.

Ambalaj tarafında üç ürün de perakende rafında aynı seçenekleri taşır: 1 l şişe, 5 l bidon ve 30 l bidon; D40, D60 ve D80 ürün sayfalarından sepete eklenerek satın alınır.

Saklama koşulu üçünde de serin ve havalandırılan bir yerde, kabı kapalı tutmaktır; D40 için ayrıca ateşten uzak tutma şartı ürün verisinde geçer. Üçünün de raf ömrü ürün verisinde 36 ay olarak belirtilir.

Neyle karıştırılmaz

Kokusuz tiner serisi, adı ve işlevi benzeyen hekzan ile sık karıştırılır; hekzan da alifatik bir çözücüdür ama çok daha hızlı uçar ve balata temizliğinde öne çıkarken D serisi daha kokusuz kalması gereken işlerde tercih edilir. Fark Hekzan ile kokusuz tiner farkı yazısında ele alınır.

D40, D60 ve D80 kendi aralarında da karıştırılır; üçü aynı aileden gelse de uçuculuk hızı ve parlama noktası farklıdır, ayrıntılı karşılaştırma Kokusuz tiner D40, D60 ve D80 farkı yazısındadır.

Sık sorulanlar

D40, D60 ve D80 arasındaki fark nedir?

Üç ürün de aynı dearomatize alifatik çözücü ailesinden gelir, aralarındaki fark uçuculuk hızıdır. D40 en hızlı, D60 orta, D80 en yavaş uçandır; kaynama aralıkları da bu sırayı izler.

Kokusuz tiner neden kokusuz denir?

Aromatik içeriği %1'in altına indirildiği için klasik tinerlerin keskin kokusu bu seride büyük ölçüde yoktur. Bu özellik, iç mekân uygulamalarında tercih edilme nedenidir.

D60 ve D80 alevlenir sıvı mıdır?

Hayır, D60 ve D80'in parlama noktası 60 °C üzerindedir ve bu nedenle resmî sınıflandırmada alevlenir sıvı grubuna girmez, karayolu taşımasında tehlikeli madde değildir. D40 ise parlama noktası 40 °C ile alevlenir sıvı grubundadır.

Kokusuz tiner hangi ambalajlarda satılır?

D40, D60 ve D80'in üçü de perakende rafında 1 l şişe, 5 l bidon ve 30 l bidon seçenekleriyle listelenir. Her biri kendi ürün sayfasından sepete eklenerek satın alınır.