Metal yağ alma (degreasing) için hangi çözücü

Metal parçalardan yağ ve gres kalıntısını gidermek için iki farklı çözücü ailesi kullanılır: yanmayan klorlu çözücüler ve alevlenir alifatik ya da alkol esaslı çözücüler. Hangi ailenin öne çıktığı proses tipine bağlıdır — buhar fazlı (vapor degreasing) bir banyoda çözücünün ısıtılarak buharlaştırılması gerekir, bu da yanmaz bir çözücüyü zorunlu kılar; daldırma ya da sprey ile soğuk temizlikte ise alevlenir bir çözücü de güvenle kullanılabilir. Perkloretilen ve triklor etilen klorlu ve yanmaz taraftadır, kokusuz tiner D40 ve hekzan alifatik ve alevlenirdir, izopropil alkol ise hassas parçalarda tamamlayıcı bir seçenektir. Proses tipi burada belirleyici etkendir: buharlaştırılarak çalışılan bir banyo yanmaz bir çözücüyü zorunlu kılarken, daldırma ya da sprey ile soğuk temizlikte alevlenir bir çözücü de güvenle kullanılabilir.

İşin gerektirdiği özellikler

• Yağ ve gres çözme gücü. Metal yüzeydeki işleme yağı, gres ve kesme sıvısı kalıntısını çözebilen bir molekül gerekir.
• Alevlenirlik. Klorlu çözücüler yanmaz sınıfındadır; alifatik ve alkol esaslı çözücüler ise alevlenir sıvı sınıfındadır, bu fark proses ve depolama koşulunu belirler.
• Buhar fazlı banyo uyumu. Buhar fazlı bir degreasing banyosunda çözücü ısıtılıp buharlaştırılır; bu işlem yalnız yanmayan çözücülerle güvenle yapılabilir.
• Kalıntı bırakmama. Temizlenen parça üzerinde film ya da leke bırakmayan, hızlı ve tam buharlaşan bir çözücü aranır.
• Uçma hızı. Hızlı uçan bir çözücü kısa sürede iz bırakmadan buharlaşır; bu özellik hassas ya da montaja hazır parçalarda önem taşır.
• Tehlike ve toksisite profili. Klorlu çözücüler arasında kanserojenite sınıflandırması taşıyanlar bulunur; bu fark ürünler arasında bir ayrım noktasıdır.

Seçenekler

Beşi de Çözücüler ve Glikoller ailesinde durur, ama metal yağ almadaki rolleri farklıdır.

Perkloretilen

Perkloretilen (PERC), 121°C kaynama noktasıyla yanmayan bir klorlu çözücüdür; saflığı %99,9'un üzerindedir. Yağ çözme gücü çok yüksektir ve alev almadığı için buhar fazlı metal yağ alma banyolarında kullanılır; kuru temizlemede ve tekstil leke çıkarmada da yer alır. Resmî sınıflandırması arasında kanserojenite de bulunur; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır. Sınırı, alüminyum kaplarda saklanamaması ve bu tehlike profili nedeniyle kapalı sistem gerektirmesidir.

TriKlor Etilen

TriKlor Etilen (TCE), 86,7°C kaynama noktasıyla renksiz, uçucu bir klorlu çözücüdür. Başta metal parça yağ alma ve temizleme işlemleri olmak üzere endüstriyel çözücü olarak, yapıştırıcı ve kaplama formülasyonlarında da kullanılır. Resmî sınıflandırması arasında da kanserojenite bulunur; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır. Sınırı, yalnız toptan rafında varil ölçeğinde satılması, küçük parti ihtiyaçlar için uygun bir ambalaj seçeneği sunmamasıdır.

Kokusuz Tiner D40

Kokusuz Tiner D40, 155-200°C kaynama aralığıyla D serisinin en hızlı uçan üyesidir; aromatik içeriği %1'in altında olduğu için keskin tiner kokusu taşımaz. Kokusuz boya inceltmenin yanında metal yağ alma ve temizlik formülasyonlarında da kullanılır. Sınırı, klorlu çözücülere göre daha yavaş uçması ve alevlenir sınıfta olmasıdır.

Hekzan

Hekzan, 69°C kaynama noktası ve -23°C parlama noktasıyla beşi arasında en hızlı uçan çözücüdür; saflığı teknik sınıfta %95'in üzerindedir. İz bırakmadan uçtuğu için hassas parça temizliğinde tercih edilir; yağ ve gres çözme gücü yüksektir. Sınırı, çok düşük parlama noktası nedeniyle kıvılcım riskine karşı en dikkat gerektiren seçenek olmasıdır.

İzopropil Alkol (IPA)

İzopropil Alkol, 82°C kaynama noktasıyla su ve organik çözücülerle tam karışan, iz bırakmadan uçan bir alkoldür; saflığı %99,5'in üzerindedir. Elektronik ve yüzey temizliğinin standart alkolü olarak hafif kirlenmiş ya da hassas metal parçalarda bir seçenektir. Sınırı, yağ ve gres çözme gücünün klorlu ve alifatik hidrokarbon çözücülere göre daha sınırlı kalmasıdır.

Karşılaştırma

Ürün	Yağ/gres çözme gücü	Alevlenirlik	Uçma hızı	Satış şekli
Perkloretilen	Çok yüksek	Yanmaz	Orta-hızlı	Perakende
TriKlor Etilen	Yüksek	Alevlenir sınıfında değil	Hızlı	Toptan
Kokusuz Tiner D40	Orta	Alevlenir	Orta	Perakende
Hekzan	Yüksek	Alevlenir	Çok hızlı	Perakende
İzopropil Alkol	Düşük-orta	Alevlenir	Hızlı	Perakende

Tablo, klorlu iki çözücünün (Perkloretilen, TriKlor Etilen) yağ çözme gücünde öne çıktığını, ama alevlenirlik profilinin alifatik ve alkol esaslı üçlüden ayrıştığını gösterir. Hekzan uçma hızında en önde yer alır; Kokusuz Tiner D40 ise D serisi içinde hızlı olsa da bu beşli arasında en yavaş uçan seçenektir.

Nasıl seçilir

Seçim önce proses tipine bakar: buhar fazlı bir degreasing banyosu kullanılan tesislerde yanmaz olması nedeniyle Perkloretilen ya da TriKlor Etilen tercih edilir. Daldırma ya da sprey ile soğuk temizlik yapılan atölyelerde alevlenir bir çözücü de sorun oluşturmaz; bu durumda güçlü çözme gücü gereken işlerde Hekzan, kokusuz ve daha ölçülü bir seçenek gereken işlerde Kokusuz Tiner D40 öne çıkar. Hassas ya da montaja hazır parçalarda iz bırakmama önceliği varsa İzopropil Alkol bir seçenek olarak değerlendirilir, ama tek başına ağır yağ kalıntısında yeterli olmayabilir.

Ambalaj boyu da seçimi etkiler: Perkloretilen, Kokusuz Tiner D40, Hekzan ve İzopropil Alkol perakende raftan 1 l şişe, 5 l bidon ya da 30 l bidon ölçeğinde sepete eklenerek satın alınır; TriKlor Etilen ise toptan rafında varil ölçeğinde listelenir, fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip "Teklif alın" ile teklif istenir. Saflık düzeyleri arasında Perkloretilen %99,9 ile en yüksek derecededir, İzopropil Alkol %99,5'in üzerindedir, Hekzan teknik sınıfta %95'in üzerinde kalır.

Neyle karıştırılmaz

Perkloretilen ile TriKlor Etilen adı ve kullanım alanı benzediği için sık karıştırılır; ikisi de klorlu ve yanmaz taraftadır ama farklı toksisite sınıflandırması taşır, fark Perkloretilen ile trikloretilen farkı yazısındadır. Hekzan ile Kokusuz Tiner D40 de ikisi de alifatik hidrokarbon olduğu için karıştırılır; uçma hızı ve koku farkı Hekzan ile kokusuz tiner farkı yazısında karşılaştırılır. Metal yağ alma, Perkloretilen'in başlıca alanı olan kuru temizleme işiyle de karıştırılır; hedef malzeme ve proses farklıdır, ayrım Kuru temizleme ve tekstil leke çıkarma için hangi çözücü yazısında ele alınır.

Sık sorulanlar

Metal yağ almada hangi çözücü yanmaz?

Perkloretilen ve TriKlor Etilen yanmaz sınıfındaki klorlu çözücülerdir; bu özellikleri buhar fazlı degreasing banyolarında kullanılmalarını sağlar. Kokusuz Tiner D40, Hekzan ve İzopropil Alkol ise alevlenir sınıfındadır.

Hekzan ile Kokusuz Tiner D40 arasında hangisi daha hızlı uçar?

Hekzan, çok daha düşük bir kaynama noktasına sahip olduğu için Kokusuz Tiner D40'a göre belirgin ölçüde daha hızlı uçar. D40 ise D serisinin en hızlı üyesi olsa da bu beşli arasında en yavaş kalır.

İzopropil alkol metal yağ almada yeterli midir?

İzopropil alkol, hassas ya da hafif kirlenmiş parçalarda iz bırakmadan uçarak bir seçenek sunar. Ağır yağ ve gres kalıntısında ise çözme gücü klorlu ve alifatik hidrokarbon çözücülere göre daha sınırlı kalır.