Metanol ile etanol farkı

Metanol ile etanol kimyasal olarak yakın iki alkol olsa da metanolün yutulması ya da deriden emilmesi ölümcül olabilirken etanol bu tehlikeyi taşımaz; bu tek fark ikisinin birbirinin yerine kullanılmasını engeller. Deri işleme kimyasallarında ya da matbaa ve mürekkep üretiminde çözücü arayan okur metanole, ofset baskı nemlendirmesi ya da temizlik ürünü üretimi için alkol arayan okur etanole yönelir. İki maddenin kimliği, tehlike farkı ve hangi işte hangisinin kullanıldığı aşağıda karşılaştırılır.

Metanol nedir

Metanol (metil alkol, odun ispirtosu; İngilizce methanol; CAS 67-56-1), Çözücüler ve Glikoller ailesinde yer alan en küçük alkol molekülüdür. Renksiz ve uçucu bir sıvıdır; kaynama noktası 65 °C, parlama noktası 11 °C ile hızlı uçan ve kolay tutuşan alkoller arasındadır. Resmî sınıflandırmasında alevlenir sıvı ile birlikte akut toksisite (yutma, deri, soluma) ve STOT-SE 1 ibareleri bulunur; az miktarda yutulması ya da deriden emilmesi ölümcül olabilir. Deri işleme kimyasallarında, matbaa ve mürekkep üretiminde, biyodizel üretiminde ve antifriz formülasyonlarında çözücü olarak kullanılır.

Etanol nedir

Etil Alkol %96 (Denatüre) (etanol, ispirto; İngilizce ethyl alcohol; CAS 64-17-5), aynı ailede yer alan, %96 v/v (denatüre) saflıkta satılan bir alkoldür. Kaynama noktası 78 °C, parlama noktası 14 °C ile metanolden biraz daha yavaş uçan bir sıvıdır. İçilebilir alkol değildir; resmî sınıflandırmasında alevlenir sıvı ile göz tahrişi ibaresi bulunur, metanolün taşıdığı akut toksisite sınıfı etanolde yoktur. Ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır. Ofset baskıda nemlendirme suyuna katılır; matbaa silindir temizliğinde, kolonya ve temizlik ürünü üretiminde, genel yüzey temizliğinde kullanılır.

Temel farklar

Özellik	Metanol	Etanol
CAS	67-56-1	64-17-5
Saflık	≥ %99,85	%96 v/v (denatüre)
Yoğunluk	0,792 g/mL	0,807 g/mL
Kaynama noktası	65 °C	78 °C
Parlama noktası	11 °C	14 °C
Tehlike sınıfı	Toksik (akut toksisite, STOT-SE 1)	Alevlenir
Ana kullanım	Deri işleme, matbaa, biyodizel	Ofset baskı nemlendirme, temizlik
Ambalaj	1 l şişe, 5 l bidon, 30 l bidon	1 l şişe, 5 l bidon, 30 l bidon

Metanolün 65 °C'lik kaynama noktası etanolün 78 °C'lik değerinden düşüktür; bu da metanolü biraz daha hızlı uçan bir sıvı yapar. Parlama noktaları birbirine yakındır ve her iki madde de alevlenir sıvı sınıfındadır.

Asıl fark tehlike sınıflandırmasında ortaya çıkar. Etanol yalnızca alevlenir sıvı ve göz tahrişi ibaresi taşırken metanol bunlara ek olarak akut toksisite ve STOT-SE 1 sınıflandırması taşır. Bu fark, iki maddenin birbirinin yerine kullanılmasını engelleyen belirleyici noktadır; saflık kimliği de farklıdır: metanol ≥ %99,85 ile satılırken etanol %96 v/v (denatüre) saflıktadır.

Hangisi ne zaman seçilir

Deri işleme kimyasallarında, matbaa ve mürekkep üretiminde, biyodizel üretiminde ya da antifriz formülasyonunda çözücü gereken işlerde metanol öne çıkar. Ofset baskıda nemlendirme suyuna katılacak, matbaa silindiri temizlenecek ya da kolonya ve temizlik ürünü üretilecek işlerde etanol öne çıkar; metanolün toksisite sınıfını taşımaz. İki madde birbirinin yerine kullanılmaz: metanolün etanol yerine karışması ölümcül sonuçlara yol açabilirken etanolün metanol yerine kullanılması işlev kaybına yol açar.

Neyle karıştırılmaz

Metanolün "odun ispirtosu" adıyla anılması, etanolün halk dilindeki "ispirto" adıyla karışmasına yol açar; bu iki maddenin en sık karıştırıldığı noktadır. Etanol ayrıca izopropil alkolle de karıştırılır; ikisinin farkı İzopropil alkol ile etil alkol farkı yazısında ele alınır. Etil alkolün %96 ve %99 oranları arasındaki fark Etil alkol %96 ile %99 farkı yazısında, metanolün kimliği Metanol (metil alkol) nedir, nerede kullanılır yazısında, etanolün kimliği Etil alkol %96 (denatüre) nedir, nerede kullanılır yazısında anlatılır.

Sık sorulanlar

Metanol yerine etanol kullanılır mı?

Hayır, ikisi farklı toksisite sınıfındadır. Etanol metanolün taşıdığı akut toksisiteyi taşımaz ve deri işleme ya da biyodizel gibi metanole özgü işlerde aynı sonucu vermez.

Metanol ile etanol karıştırılabilir mi?

Hayır. Metanolün etanol zannedilip yutulması ya da deri yoluyla teması ölümcül olabilir; iki madde adları benzese de tehlike sınıfları farklıdır.

Hangisi daha hızlı uçar?

Metanol, 65 °C'lik kaynama noktasıyla 78 °C'lik etanolden biraz daha hızlı uçar; aradaki fark belirgin değildir ve ikisi de hızlı uçan alkoller arasında sayılır.