Aspartam nedir, nerede kullanılır

Aspartam, diyet ve light içeceklerde, şekersiz gıda formülasyonlarında şeker yerine kullanılan düşük kalorili yapay bir tatlandırıcıdır; iki amino asitten (aspartik asit ve fenilalanin) türetilir. Beherlabs kataloğunda tek bir üründe karşılığı bulunur. Acesülfam K ile karıştırılır; aspartam bir peptit esaslıdır, acesülfam K ise sentetik bir tuzdur.

Aspartam nedir

Aspartam (İngilizce aspartame; E951; APM; CAS 22839-47-0), Gıda Katkıları ailesinde yer alan, aspartik asit ve fenilalanin adlı iki amino asitten türetilen düşük kalorili bir tatlandırıcıdır. Şekerden yaklaşık 200 kat daha tatlıdır; bu yoğun tatlılık, gıda ve içeceklerde çok küçük miktarlarda kullanılmasına imkân verir. Toz hâlindedir. İki amino asidin peptit bağıyla birleşmesinden oluşan yapısı, onu acesülfam K gibi tek bir sentetik tuzdan üretilen tatlandırıcılardan ayırır. Farmasötik ve oral hijyen ürünlerinde de tatlandırıcı olarak yer alır. Peptit bağı, iki amino asidin karboksil ve amin gruplarının birleşmesinden oluşur; bu bağ türü proteinlerin de temel yapı taşıdır. Aspartam ürünü diyet/light içecekler, şekersiz gıda formülasyonları ve masa tatlandırıcılarında E951 kodu ile kullanılır.

Nerede kullanılır

Aspartamın dört kullanım alanı da aynı temel özelliğe, düşük miktarda yüksek tatlılık verme gücüne dayanır.

Diyet ve light içecekler

Diyet ve light içeceklerde şeker yerine kullanılır; yoğun tatlılığı sayesinde çok küçük miktarda eklenerek şekerin tat etkisini karşılar ve ürünün kalorisini düşürür.

Şekersiz gıda formülasyonları

Şekersiz gıda formülasyonlarında da aynı işlevle yer alır; düşük kalorili ürün geliştirmede tercih edilen bir tatlandırıcıdır.

Masa tatlandırıcıları

Masa tatlandırıcılarında kullanılır; şeker yerine doğrudan tüketiciye sunulan formülasyonlarda yer alır.

Farmasötik ve oral hijyen ürünleri

Farmasötik ve oral hijyen ürünlerinde tatlandırıcı olarak kullanılır; acı tadı maskelemek için formülasyona eklenir ve genellikle çiklet, şurup ve ağız bakım ürünlerinde tercih edilir.

Aspartamın toz fiziksel hâli, farklı formülasyon tiplerine (sıvı, katı, kapsül) kolayca karıştırılabilmesini sağlar; bu esneklik onu çok çeşitli ürün gruplarında kullanılabilir kılar.

Nasıl seçilir

Aspartam, katalogda toz fiziksel hâlde tek bir kalem olarak bulunur; saflık derecesi katalog verisinde ayrıca geçmez. Torba ambalajıyla toptan rafta satılır; fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip "Teklif alın" ile Beherlabs'tan teklif istenir. Serin, kuru ve iyi havalandırılan bir yerde, doğrudan güneş ışığından ve nemden korunarak, sıkıca kapalı orijinal ambalajında saklanır. Peptit esaslı bir tatlandırıcı gerektiğinde aspartam tercih edilir; farklı bir kararlılık profili gerekiyorsa acesülfam K gibi başka bir seçeneğe yönelinir, ikisinin karşılaştırması ayrı bir yazının konusudur. Nem, peptit bağının parçalanma hızını etkileyen bir etken olduğundan saklama koşulları önem taşır; bu nedenle sevkiyat da yalnızca sıkıca kapalı torba ambalajıyla yapılır. Katalog verisine göre resmî bir tehlike sınıflandırması taşımaz; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Neyle karıştırılmaz

Aspartam ile acesülfam K'nın birbirinin yerine birebir geçtiği düşünülebilir; oysa aspartam iki amino asitten türetilen bir peptit esaslıdır, acesülfam K ise sentetik bir tuzdur ve ikisi farklı bir kimyasal sınıftandır. Fark Aspartam ile acesulfam K farkı yazısında ele alınır. Acesülfam K'nın kimliği ve kullanım alanları Acesulfam K nedir, nerede kullanılır yazısında ayrıntılı ele alınır. Şekersiz ürün formülasyonunda hangi tatlandırıcının seçileceği Şekersiz ürün için hangi tatlandırıcı seçilir yazısında incelenir.

Sık sorulanlar

Aspartam ile acesulfam K aynı madde midir?

Hayır. Aspartam iki amino asitten türetilen bir peptit esaslıdır; acesülfam K ise sentetik bir tuzdur. Fark Aspartam ile acesulfam K farkı yazısında ele alınır.

Aspartam şekerden ne kadar tatlıdır?

Şekerden yaklaşık 200 kat daha tatlıdır; bu özellik onu gıda ve içeceklerde çok küçük miktarlarda kullanılan bir tatlandırıcı yapar.

Aspartam hangi hammaddelerden üretilir?

Aspartik asit ve fenilalanin adlı iki amino asitten türetilir; bu iki amino asit peptit bağıyla birleşir.

Aspartam hangi tehlike sınıfındadır?

Katalog verisine göre resmî bir tehlike sınıflandırması taşımaz; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Aspartam hangi ambalajla satılır?

Torba ambalajıyla toptan rafta satılır; fiyat sayfada yer almaz, ambalaj seçilip teklif istenir, farklı bir ambalaj ölçüsü ayrıca sunulmaz. Katalogda başka bir fiziksel form ya da menşe seçeneği ayrıca listelenmez.

Aspartam nemden neden korunarak saklanır?

Peptit bağı nem karşısında zamanla parçalanabilir; bu nedenle ürün doğrudan güneş ışığından ve nemden korunarak, sıkıca kapalı orijinal ambalajında saklanır.