Demir (II) sülfat heptahidrat nedir, nerede kullanılır

Demir (II) sülfat heptahidrat, yedi molekül kristal suyu taşıyan yeşilimsi kristal yapılı bir demir tuzudur ve en çok su ve atık su arıtmada indirgeyici, tarımda demir eksikliğini gidermek için gübre hammaddesi olarak kullanılır. Aynı tuz hayvan yeminde demir kaynağı ve çimento üretiminde krom indirgeyici olarak da yer bulur; tek bir madde, birbirinden uzak dört sektörde aynı kimyasal özelliğe, kolay yükseltgenebilen demir(II) iyonuna, dayanarak iş görür. Demir (III) sülfat ile karıştırılması seçimde en sık yapılan hatadır: ikisi de su arıtmada kullanılsa da demir (III) sülfat daha oksitlenmiş bir formdur ve demir (II) sülfat esas olarak indirgeyici tarafında görev alır.

Demir (II) sülfat heptahidrat nedir

Demir (II) sülfat heptahidrat (ferrous sulfate heptahydrate; eski adıyla melanterit ya da green vitriol), CAS numarası 7782-63-0 olan ve İnorganik Tuzlar ailesinde yer alan bir demir tuzudur. Molekülünde yedi su molekülü taşıyan yeşilimsi kristal yapıda bir katıdır; yoğunluğu 1,898 g/mL'dir. Demirin +2 değerlikli (ferro) formunu taşır; bu form havayla temas ettiğinde kolayca demir(III)'e (ferrik) yükseltgenir ve rengi sarı-kahverengiye döner, bu nedenle hava ile teması sınırlı tutulur. Suda kolay çözünen bir tuz olması, hem gübre hem su arıtma uygulamalarındaki rolünün temelidir. İndirgen özelliği, ortamdaki bazı kirleticileri daha az zararlı forma çevirdiği için su arıtma proseslerinde ayrıca değer taşır.

Nerede kullanılır

Su ve atık su arıtma

Demir (II) sülfat, atık suda çözünmüş hâldeki bazı kirleticileri indirgeyip çökeltiye dönüştürür; bu özelliğiyle arıtma tesislerinde flokülan ve indirgeyici olarak kullanılır. Su arıtmada kullanılan diğer koagülant ve flokülantlarla karşılaştırma Su arıtmada koagülant olarak hangi kimyasal yazısında yer alır.

Tarımsal gübre ve toprak düzenleyici

Bitkilerde demir eksikliğinin giderilmesinde doğrudan demir kaynağı olarak toprağa ya da gübre formülasyonlarına katılır; klorofil oluşumu demire bağlı olduğu için özellikle demir eksikliği görülen topraklarda tercih edilir. Mikro element gübrelerinde kullanılan diğer sülfat tuzlarıyla karşılaştırma Mikro element gübresi için hangi sülfat seçilir yazısındadır.

Hayvan yemi katkı maddesi

Yem formülasyonlarında hayvanlar için demir kaynağı olarak yer alır; yem katkısı olarak kullanılan diğer hammaddeler Hayvan yemi katkısı olarak hangi hammaddeler yazısında sıralanır.

Çimento katkısı

Çimento üretiminde altı değerlikli krom bileşiklerini daha az zararlı üç değerlikli forma indirgemek amacıyla katkı maddesi olarak kullanılır; bu kullanım, demir(II) formunun indirgen özelliğine dayanır. Çimento hammaddelerinde doğal olarak eser miktarda bulunan krom bileşikleri bu şekilde daha az zararlı bir forma dönüştürülür.

Bu dört kullanım alanı, aynı kimyasal özelliğe farklı açılardan dayanır: su arıtmada ve çimentoda indirgen davranışı, tarım ve yemde ise doğrudan demir kaynağı olması öne çıkar. Ürün, kullanım alanına göre farklı bir formda satılmaz; kataloğa giren tek ürün her dört alan için de aynı heptahidrat formundadır.

Nasıl seçilir

Demir (II) sülfat heptahidrat, Beherlabs kataloğunda tek bir kalitede ve 50 kg torba ambalajında toptan satılır; ürün toptan rafındadır, fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip Demir II Sulfat Heptahidrat sayfasından teklif alınır. Ürün serin ve kuru yerde saklanır; havayla teması sınırlı tutulur, aksi hâlde demir(III)'e yükseltgenip renk değiştirir, bu nedenle sıkı kapalı ambalajında muhafaza edilir. Resmî sınıflandırması tahriş edicidir; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Neyle karıştırılmaz

Demir (II) sülfat heptahidrat, demire dayanan daha yükseltgenmiş bir tuz olan demir (III) sülfat ile karıştırılır: ikisi de su arıtmada kullanılsa da demir (III) sülfat farklı, daha oksitlenmiş bir formdur ve demir (II) sülfat esas olarak indirgeyici tarafında görev yapar; su arıtmada tercih edilen diğer koagülantlarla karşılaştırma Alüminyum sülfat nedir, nerede kullanılır yazısındadır. Adındaki "sülfat" ortaklığı yüzünden Amonyum persülfat nedir, nerede kullanılır ile de karıştırılabilir; amonyum persülfat güçlü bir oksitleyicidir ve tamamen farklı bir kimyasal aileye aittir. Susuz (anhidr) demir sülfat formuyla da karıştırılmaz; kataloğa giren ürün yedi su molekülü taşıyan heptahidrat formudur.

Sık sorulanlar

Demir (II) sülfat heptahidrat suda çözünür mü?

Evet, demir (II) sülfat heptahidrat suda kolay çözünen bir tuzdur; bu özelliği hem su arıtma proseslerinde hem gübre uygulamalarında kullanımının temelini oluşturur.

Demir (II) sülfat ile demir (III) sülfat aynı madde midir?

Hayır. Demir (II) sülfat, demirin daha az yükseltgenmiş (+2) formunu taşır ve indirgeyici olarak görev yapar; demir (III) sülfat ise daha yükseltgenmiş (+3) formdadır ve su arıtmada farklı bir koagülant rolü üstlenir.

Demir (II) sülfat heptahidrat hangi tehlike sınıfındadır?

Resmî sınıflandırması tahriş edicidir; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Demir (II) sülfat neden havayla teması sınırlı tutulur?

Demir(II) formu havayla temas ettiğinde kolayca demir(III)'e yükseltgenir ve rengi değişir; bu nedenle ambalajı sıkı kapalı tutulur ve havayla teması sınırlanır.