Perkloretilen ile trikloretilen farkı

Perkloretilen ile trikloretilen, ikisi de metal yağ alma işinde kullanılan klorlu çözücüdür, ama kaynama noktaları ayrılır: trikloretilen 86,7 °C'de kaynayarak perkloretilenin 121 °C'lik değerinden daha hızlı uçar. Kuru temizleme ya da perakende ölçekte metal parça temizliği için çözücü arayan biri ile toptan hacimde endüstriyel çözücü arayan biri farklı üründe karar kılar.

Perkloretilen nedir

Perkloretilen (tetrakloretilen; PERC, perklor; İngilizce Tetrachloroethylene; CAS 127-18-4), yanmayan bir klorlu çözücüdür; Çözücüler ve Glikoller ailesinde yer alır. Saflığı %99,9 ve üzeridir; kaynama noktası 121 °C, yoğunluğu 1,623 g/mL'dir. Molekülü iki karbon ve dört klor atomu taşır; tamamen klorla doymuş bu yapı yanmazlığının kaynağıdır. Yağ çözme gücü çok yüksektir ve alev almadığı için buhar fazlı metal yağ alma banyolarında kullanılır; kuru temizlemede ve tekstil leke çıkarmada da yer alır. Resmî sınıflandırması toksiktir (kanserojen 2 sınıfı dahil); ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Trikloretilen nedir

TriKlor Etilen (trikloretilen; TCE; İngilizce Trichloroethylene; CAS 79-01-6), renksiz, uçucu ve yanmayan bir başka klorlu çözücüdür. Kaynama noktası 86,7 °C, yoğunluğu 1,46 g/mL'dir; perkloretilenden hem daha düşük kaynar hem daha hafiftir. Molekülü iki karbon ve üç klor atomu taşır; perkloretilenden bir klor atomu eksik olması, hem düşük kaynama noktasının hem düşük yoğunluğun kaynağıdır. Başta metal parça yağ alma/temizleme işlemleri olmak üzere endüstriyel çözücü, yapıştırıcı ve kaplama formülasyonlarında kullanılır. Almanya ve Çin menşeli olarak temin edilir. Resmî sınıflandırması toksiktir (kanserojen 1B sınıfı dahil); ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Temel farklar

Özellik	Perkloretilen (PERC)	Trikloretilen (TCE)
Kaynama noktası	121 °C	86,7 °C
Yoğunluk	1,623 g/mL	1,46 g/mL
Ana kullanım	Kuru temizleme, buhar fazlı metal yağ alma	Metal yağ alma, endüstriyel çözücü, yapıştırıcı/kaplama
Raf	Perakende (1-30 l)	Toptan (280-290 kg varil)
Tehlike sınıfı	Toksik (kanserojen 2)	Toksik (kanserojen 1B)

Kaynama noktası ikisini ayıran temel özelliktir: trikloretilenin 86,7 °C'lik değeri, perkloretilenin 121 °C'lik kaynama noktasından belirgin biçimde düşüktür; bu da trikloretilenin daha hızlı buharlaştığı anlamına gelir. Yoğunluk da farklıdır, perkloretilen (1,623 g/mL) trikloretilenden (1,46 g/mL) daha ağırdır.

İkisi de metal yağ alma işinde kullanılır, ama perkloretilenin kullanım alanı kuru temizleme ve tekstil leke çıkarmaya kadar uzanırken, trikloretilen daha geniş bir endüstriyel çözücü ve yapıştırıcı/kaplama formülasyonu yelpazesinde yer alır. Tehlike sınıflandırması da farklı derecededir: trikloretilenin kanserojen 1B kategorisi, perkloretilenin kanserojen 2 kategorisinden daha yüksek bir sınıflandırma derecesine karşılık gelir; ikisi de resmî olarak toksik sınıfındadır ve GBF'de ayrıntılı H-ifadeleriyle listelenir.

Hangisi ne zaman seçilir

Kuru temizleme, tekstil leke çıkarma ya da perakende ölçekte buhar fazlı metal yağ alma gerektiğinde perkloretilen öne çıkar; kapalı sistemde tekrar yoğunlaştırılabilen, kontrollü buharlaşması nedeniyle bu tür sabit tesislerde tercih edilir. Daha hızlı buharlaşan bir çözücü gerektiğinde ya da toptan hacimde endüstriyel çözücü, yapıştırıcı ya da kaplama formülasyonu için hammadde arandığında trikloretilen öne çıkar; düşük kaynama noktası, işlem sonrası parça yüzeyinde çözücü kalmamasını kolaylaştırır. Perakende litre/bidon ölçeğinde mi yoksa toptan varil ölçeğinde mi alınacağı da seçimi etkiler; işin hacmi büyüdükçe toptan tedarik lojistik açıdan daha uygun hâle gelir.

Neyle karıştırılmaz

Perkloretilen ile trikloretilen, adları ve kullanım alanları örtüştüğü için birbirinin muadili sanılır; oysa kaynama noktaları (121 °C'ye karşı 86,7 °C) ve tehlike sınıflandırma dereceleri farklıdır. Perkloretilen ayrıca adı benzeyen metilen klorid ile de karıştırılır; ikisinin farkı Metilen klorid ile perkloretilen farkı yazısındadır. Trikloretilenin kimliği Trikloretilen nedir, nerede kullanılır yazısında, metal yağ alma işinde hangi çözücünün seçileceği Metal yağ alma (degreasing) için hangi çözücü yazısında, kuru temizleme işinde hangi çözücünün seçileceği Kuru temizleme ve tekstil leke çıkarma için hangi çözücü yazısında ele alınır.

Sık sorulanlar

Perkloretilen yerine trikloretilen kullanılır mı?

Bazı metal yağ alma işlerinde kullanılabilir, ama trikloretilen daha hızlı buharlaşır ve tehlike sınıflandırma derecesi daha yüksektir; kuru temizleme gibi perkloretilene özgü işlerde doğrudan muadili değildir.

Perkloretilen ile trikloretilen karıştırılabilir mi?

İkisi de klorlu çözücü olduğu için birbiriyle karışır, ama karışımın buharlaşma hızı iki maddenin tek başına gösterdiği hızın arasında bir yerde durur.

Hangisi daha hızlı uçar?

Trikloretilen daha hızlı uçar. 86,7 °C'lik kaynama noktası, perkloretilenin 121 °C'lik değerinden belirgin biçimde düşüktür.

Trikloretilen neden toptan rafta satılır?

Katalogda 280-290 kg varil ambalajlarıyla, toplu tedarik gerektiren endüstriyel çözücü ve formülasyon üreticilerine yönelik olarak listelenir; fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip teklif istenir. Perkloretilen ise litre ve bidon ölçeğinde perakende rafında yer alır.