Metilen klorid ile perkloretilen farkı

Metilen klorid ile perkloretilen, ikisi de yanmayan klorlu çözücüdür, ama kaynama noktaları ve kullanım alanları belirgin biçimde ayrılır: metilen klorid 40 °C'de kaynayarak çok hızlı uçar, perkloretilen ise 121 °C'de kaynayarak çok daha yavaş buharlaşır. Endüstriyel boya söken biri ile kuru temizleme ya da buhar fazlı metal yağ alma yapan biri farklı üründe karar kılar.

Metilen klorid nedir

Metilen Klorid (diklorometan; DCM; İngilizce Methylene Chloride/Dichloromethane; CAS 75-09-2), çok düşük kaynama noktalı, yanmayan klorlu bir çözücüdür; Çözücüler ve Glikoller ailesinde yer alır. Saflığı %99,9 ve üzeridir; kaynama noktası 40 °C, yoğunluğu 1,325 g/mL'dir. Boya sökme gücü çok yüksektir ancak buharı havadan ağırdır ve kapalı ortamda hızla birikir. Molekülü tek karbon atomu ve iki klor atomu taşır; bu küçük ve nispeten hafif yapı, düşük kaynama noktasının kaynağıdır. Endüstriyel boya sökmede, poliüretan köpük temizliğinde, yapıştırıcı çözmede ve kimyasal reaksiyonlarda çözücü olarak kullanılır. Resmî sınıflandırması toksiktir (kanserojen 2 sınıfı dahil); ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Perkloretilen nedir

Perkloretilen (tetrakloretilen; PERC, perklor; İngilizce Tetrachloroethylene; CAS 127-18-4), yanmayan bir başka klorlu çözücüdür. Saflığı %99,9 ve üzeridir; kaynama noktası 121 °C, yoğunluğu 1,623 g/mL'dir; metilen kloridden hem daha yüksek kaynar hem daha yoğundur. Molekülü iki karbon ve dört klor atomu taşır; bu daha büyük ve tamamen klorla doymuş yapı, metilen kloridden hem daha yüksek kaynama noktasının hem daha yüksek yoğunluğun kaynağıdır. Yağ çözme gücü çok yüksektir ve alev almadığı için buhar fazlı metal yağ alma banyolarında kullanılır; kuru temizlemede ve tekstil leke çıkarmada da yer alır. Resmî sınıflandırması toksiktir (kanserojen 2 sınıfı dahil); ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Temel farklar

Özellik	Metilen Klorid (DCM)	Perkloretilen (PERC)
Kaynama noktası	40 °C	121 °C
Parlama noktası	Yanmaz	Yanmaz
Yoğunluk	1,325 g/mL	1,623 g/mL
Ana kullanım	Boya sökme, poliüretan köpük temizliği	Kuru temizleme, buhar fazlı metal yağ alma
Tehlike sınıfı	Toksik (kanserojen 2)	Toksik (kanserojen 2)

Kaynama noktası asıl ayrımı belirler: metilen kloridin 40 °C'lik kaynama noktası onu piyasadaki en hızlı uçan klorlu çözücülerden biri yapar; perkloretilenin 121 °C'lik değeri çok daha yavaş buharlaşan bir çözücüye işaret eder. Bu fark, hangi işte hangisinin tercih edildiğini belirleyen temel etkendir: hızlı etki isteyen boya sökme işinde düşük kaynama noktası avantaja dönüşürken, buhar fazlı yağ alma ve kuru temizleme gibi kapalı sistemlerde kontrollü ve tekrar yoğunlaştırılabilir bir buharlaşma aranır.

İkisi de yanmaz sınıfındadır ve resmî sınıflandırmaları toksiktir; kanserojen 2 kategorisi ortak noktalarından biridir. Yoğunluk da farklıdır: perkloretilen (1,623 g/mL) metilen kloridden (1,325 g/mL) belirgin biçimde daha yoğundur.

Hangisi ne zaman seçilir

Çok hızlı etki eden, boyayı kısa sürede yumuşatan bir çözücü gerektiğinde metilen klorid öne çıkar: endüstriyel boya sökmede, poliüretan köpük temizliğinde, yapıştırıcı çözmede ve kimyasal reaksiyon çözücüsü olarak tercih edilir. Daha yavaş buharlaşan, kapalı sistemde tekrar kullanılabilen bir çözücü gerektiğinde perkloretilen öne çıkar: kuru temizlemede, buhar fazlı metal yağ alma banyolarında ve tekstil leke çıkarmada yer alır.

Neyle karıştırılmaz

Metilen klorid ile perkloretilen, ikisi de yanmayan klorlu çözücü olduğu için birbirinin muadili sanılır; oysa kaynama noktaları (40 °C'ye karşı 121 °C) ve kullanım alanları birbirinden belirgin biçimde ayrılır. Perkloretilen ayrıca adı benzeyen trikloretilen ile karıştırılır; ikisinin farkı Perkloretilen ile trikloretilen farkı yazısındadır. Metilen kloridin kimliği Metilen klorid (diklorometan) nedir, nerede kullanılır yazısında, boya sökme işinde hangi çözücünün seçileceği Boya sökme için hangi çözücü seçilir yazısında, metal yağ alma işinde hangi çözücünün seçileceği Metal yağ alma (degreasing) için hangi çözücü yazısında ele alınır.

Sık sorulanlar

Metilen klorid yerine perkloretilen kullanılır mı?

Bazı yağ çözme işlerinde kullanılabilir, ama perkloretilen çok daha yavaş buharlaşır; hızlı etki gereken boya sökme işinde metilen kloridin yerini tam tutmaz.

Metilen klorid ile perkloretilen karıştırılabilir mi?

İkisi de klorlu çözücü olduğu için birbiriyle karışır, ama karışımın buharlaşma hızı iki maddenin tek başına gösterdiği hızın arasında bir yerde durur.

Hangisi daha hızlı uçar?

Metilen klorid çok daha hızlı uçar. 40 °C'lik kaynama noktası, perkloretilenin 121 °C'lik değerinden belirgin biçimde düşüktür.

Metilen klorid ve perkloretilen nasıl saklanır?

İkisi de serin, iyi havalandırılan ve ışıktan uzak bir yerde, kabı sıkıca kapalı tutularak saklanır; buharları havadan ağır olduğu için kapalı, havalandırması zayıf ortamlarda birikme eğilimi gösterirler.