Endüstriyel tiner ile sentetik tiner farkı

Endüstriyel tiner ile sentetik tiner arasındaki fark, tek cümleyle, bileşim ve etkidir: toluen esaslı endüstriyel tiner hızlı ve güçlü bir çözücüyken white spirit esaslı sentetik tiner daha yavaş uçan ve yumuşak etkili bir incelticidir. Selülozik boya ya da makine yağı çözen güçlü bir çözücü arayan okur endüstriyel tinere yönelirken sentetik ya da yağlı boya inceltmek isteyen okur sentetik tineri arar. Resmî tehlike kademesi de bir ayrım noktasıdır: endüstriyel tiner bir derece daha yüksek sınıfta (Alevlenir sıvı 2), sentetik tiner ise daha düşük sınıfta yer alır.

Endüstriyel tiner nedir

Endüstriyel Tiner (toluen, toluol, metilbenzen), Çözücüler ve Glikoller ailesinde yer alan toluen ağırlıklı bir çözücü karışımıdır; tam oranı tedarikçiye göre değişir. Kaynama noktası 111 °C, parlama noktası 4 °C ile düşük bir değerdedir, yoğunluğu 0,867 g/mL'dir. Bu iki değer birlikte, kapalı hacimde hızla buhar biriktiren bir çözücüye işaret eder. Selülozik boya inceltmede, makine ve metal yağ çözmede, yapıştırıcı-reçine seyreltmede ve baskı mürekkebinde kullanılır.

Sentetik tiner nedir

Sentetik Tiner (white spirit, stoddard solvent), aynı ailede yer alan white spirit esaslı bir çözücü karışımıdır; aromatik oranı %15-20 düzeyindedir. Kaynama noktası 145-200 °C arasında geniş bir aralığa yayılır, parlama noktası 40 °C, yoğunluğu 0,785 g/mL'dir. Yağlı ve sentetik boyalarda hem inceltici hem fırça temizleyici olarak kullanılan en yaygın tiner tipidir; belirgin bir kokusu vardır. Fırça-rulo temizliği, yağ-gres çözme ve vernik seyreltmede de yer bulur.

Temel farklar

Özellik	Endüstriyel Tiner	Sentetik Tiner
Fiziksel hâl	Sıvı	Sıvı
Bileşim	Toluen esaslı	White spirit, aromatik %15-20
Kaynama noktası	111 °C	145-200 °C
Parlama noktası	4 °C	40 °C
Yoğunluk	0,867 g/mL	0,785 g/mL
Ana kullanım	Selülozik boya, yağ çözme	Sentetik ve yağlı boya inceltme
Ambalaj	1 l şişe, 5 l bidon, 30 l bidon	1 l şişe, 5 l bidon, 30 l bidon
Tehlike sınıfı	Alevlenir sıvı 2	Alevlenir sıvı 3

Parlama noktası farkı belirgindir: endüstriyel tinerin 4 °C'lik değeri onu oda sıcaklığının biraz üstünde bile kolay tutuşan bir sıvı yapar, sentetik tinerin 40 °C'lik değeri ise çok daha yüksekte kalır. Kaynama noktasında da benzer bir açı görülür; endüstriyel tiner 111 °C'de tek bir sıcaklığa yakın kaynarken sentetik tiner 145-200 °C aralığında kaynar, çünkü white spirit birden fazla hidrokarbonun karışımıdır.

Bileşim farkı gücü de belirler: toluen aromatik bir çözücüdür ve reçineleri hızlı ve güçlü çözer, white spirit ise ağırlıklı olarak alifatik hidrokarbonlardan oluştuğu için daha yumuşak ve yavaş etkilidir. Bu yüzden endüstriyel tiner selülozik boya ve inatçı yağ kalıntısında, sentetik tiner ise alkid ve yağlı boyanın daha kontrollü inceltilmesinde tercih edilir.

Hangisi ne zaman seçilir

Selülozik boya inceltmede, makine ve metal yağ çözmede, yapıştırıcı-reçine seyreltmede ve baskı mürekkebinde endüstriyel tiner öne çıkar; toluen esaslı yapısı güçlü ve hızlı çözer.

Sentetik ve yağlı boya inceltmede, fırça-rulo temizliğinde, yağ-gres çözmede ve vernik seyreltmede sentetik tiner tercih edilir; yavaş uçması boyanın daha kontrollü yayılmasına izin verir.

Neyle karıştırılmaz

Endüstriyel tiner ile selülozik tiner sık karıştırılır, çünkü ikisi de selülozik boya inceltmede kullanılır; aradaki fark Selülozik tiner ile sentetik tiner farkı yazısında ele alınır. Endüstriyel tinerin esas bileşeni olan toluen, yakın bir aromatik çözücü olan ksilen ile de karıştırılır; fark Toluen ile ksilen farkı yazısında anlatılır. Selülozik ve sentetik boya için hangi tinerin seçileceği Selülozik boya inceltmek için hangi tiner seçilir ve Sentetik ve yağlı boya için hangi tiner seçilir yazılarında ayrıca ele alınır.

Sık sorulanlar

Endüstriyel tiner yerine sentetik tiner kullanılır mı?

İkisi farklı boya sistemleri için tasarlanmıştır. Sentetik tiner selülozik boyada endüstriyel tinerin yerini tam tutmaz, çünkü çözme gücü daha zayıftır; tersi durumda da endüstriyel tiner sentetik boyayı gerektiğinden hızlı ve sert etkileyebilir.

İkisi karıştırılabilir mi?

Evet, ikisi de hidrokarbon esaslı çözücü karışımıdır ve birbiriyle karışır. Ancak karışımın hangi boya sistemiyle uyumlu olacağı belirsizleşir, bu yüzden pratikte ayrı tutulur.

Hangisi daha hızlı kurur?

Endüstriyel tiner daha hızlı kurur. Kaynama noktası 111 °C ile sentetik tinerin 145-200 °C'lik aralığından düşüktür, bu da daha çabuk buharlaşmasını sağlar.