Selülozik tiner ile sentetik tiner farkı

Selülozik tiner nitroselüloz esaslı boya ve vernikleri, sentetik tiner ise alkid ve yağlı boyaları inceltmek için tasarlanmıştır; biri diğerinin yerine kullanıldığında boya çoğu zaman "kesilir" ve yüzeyde pürüzlü, kabarcıklı bir film bırakır. Nitroselüloz esaslı mobilya cilası ya da vernik kullanan bir atölye ile alkid esaslı yağlı boya kullanan bir boyacı, aynı raftan farklı tinere yönelir. Tehlike sınıfı üçünde de alevlenirdir ve bu açıdan ayrışmazlar; ayrıldıkları yer parlama noktasıdır, endüstriyel tinerinki sentetik tinerden çok daha düşüktür.

Selülozik tiner nedir

Selülozik Ex Ex Tiner, katalogda esterler, ketonlar, alkoller ve aromatik/alifatik hidrokarbonların karışımı olarak geçer; tam bileşimi tedarikçiye göre değişir. Çözücüler ve Glikoller ailesinde yer alır. Nitroselüloz esaslı boya, vernik ve dolgu malzemelerini inceltmek için kullanılan çok bileşenli bir çözücü karışımıdır; mobilya ve ahşap kaplamalarında çözücü olarak, yüzey temizliğinde de yer alır. Resmî sınıflandırması alevlenirdir; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Endüstriyel tiner (toluen esaslı) nedir

Endüstriyel Tiner, ağırlıklı olarak toluenden oluşan, tek baskın bileşenli bir endüstriyel çözücü karışımıdır; kaynama noktası 111 °C, parlama noktası 4 °C, yoğunluğu 0,867 g/mL'dir. Selülozik boyalarda inceltici olarak kullanılabildiği gibi makine ve metal yağ çözmede, yapıştırıcı ve reçine seyreltmede, baskı mürekkebinde de yer alır. Uçuculuğu yüksek olduğundan kapalı ortamda buharı birikir. Resmî sınıflandırması alevlenirdir; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Sentetik tiner nedir

Sentetik Tiner (white spirit), kaynama noktası 145-200 °C aralığında değişen, aromatik oranı %15-20 olan bir hidrokarbon karışımıdır; parlama noktası 40 °C ile diğer iki tinerden belirgin biçimde daha yüksektir, yoğunluğu 0,785 g/mL'dir. Yağlı ve sentetik boyalarda hem inceltici hem fırça temizleyici olarak kullanılan en yaygın tiner tipidir; yağ ve gres çözme ile vernik seyreltmede de yer alır. Resmî sınıflandırması alevlenirdir; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Temel farklar

Özellik	Selülozik Ex Ex Tiner	Endüstriyel Tiner (Toluen)	Sentetik Tiner (White Spirit)
Bileşim	Ester/keton/alkol/hidrokarbon karışımı	Toluen ağırlıklı	Alifatik + %15-20 aromatik
Kaynama noktası	Tedarikçiye göre değişir	111 °C	145-200 °C
Parlama noktası	Tedarikçiye göre değişir	4 °C	40 °C
Ana kullanım	Nitroselüloz boya/vernik inceltme	Selülozik boya inceltme, yağ çözme	Sentetik/yağlı boya inceltme, fırça temizliği
Raf	Toptan (varil)	Perakende (1-30 l)	Perakende (1-30 l)
Tehlike sınıfı	Alevlenir	Alevlenir	Alevlenir

Bileşim farkı asıl ayrımı belirler: selülozik tiner ve toluen esaslı endüstriyel tiner, nitroselüloz reçinesini çözebilen aromatik ve polar bileşenler taşır; sentetik tiner ise ağırlıklı alifatik yapıdadır ve alkid/yağlı reçineyle uyumludur ama nitroselülozu aynı etkinlikte çözemez. Bu yüzden selülozik boya üzerinde sentetik tiner kullanıldığında reçine tam çözülmez ve boya yüzeyde pıhtılaşarak "kesilir".

Kaynama noktası ve buna bağlı uçuculuk üçünü ayrıca ayırır: endüstriyel tinerin 111 °C'lik kaynama noktası onu hızlı uçan bir çözücü yaparken, sentetik tinerin 145-200 °C aralığı daha yavaş buharlaşan, daha uzun açık kalma süresi sunan bir karışıma işaret eder. Tehlike sınıfı üçü için de aynıdır (alevlenir), ancak parlama noktaları farklıdır: endüstriyel tinerin 4 °C'lik parlama noktası, sentetik tinerin 40 °C'lik değerinden çok daha düşüktür.

Hangisi ne zaman seçilir

Nitroselüloz esaslı boya, vernik ya da dolgu inceltilecekse selülozik tiner ya da toluen esaslı endüstriyel tiner tercih edilir; ikisi de bu reçineyi çözebilir, endüstriyel tiner tek baskın bileşenli ve hızlı uçan yapısıyla, selülozik tiner ise çok bileşenli karışımıyla farklı kuruma profilleri sunar. Alkid ve yağlı boya sistemlerinde ise sentetik tiner (white spirit) öne çıkar; hem inceltici hem fırça ve rulo temizleyici olarak kullanılır. Seçim boyanın reçine tipine bağlıdır; reçine tipiyle uyumsuz bir tiner boyayı bozabilir.

Neyle karıştırılmaz

Selülozik tiner ile endüstriyel tiner, ikisi de nitroselüloz boyada kullanılabildiği için birbirinin doğrudan muadili sanılır; oysa endüstriyel tiner tek baskın bileşenden (toluen) oluşurken selülozik tiner esterler, ketonlar ve alkolleri de içeren daha karmaşık bir karışımdır. Endüstriyel tiner ile sentetik tinerin ayrıntılı karşılaştırması Endüstriyel tiner ile sentetik tiner farkı yazısındadır. Endüstriyel tinerin ana bileşeni olan toluen, adı benzeyen ksilen ile de karıştırılır; ikisinin farkı Toluen ile ksilen farkı yazısında ele alınır. Selülozik ve sentetik boya için hangi tinerin seçileceği Selülozik boya inceltmek için hangi tiner seçilir ve Sentetik ve yağlı boya için hangi tiner seçilir yazılarında ayrıca ele alınır.

Sık sorulanlar

Selülozik tiner yerine sentetik tiner kullanılır mı?

Önerilmez. Sentetik tiner alifatik yapıdadır ve nitroselüloz reçinesini selülozik tiner kadar etkili çözemez; selülozik boya üzerinde kullanıldığında boya kesilebilir ve yüzeyde pürüzlü bir film bırakabilir.

Selülozik tiner ile sentetik tiner karıştırılabilir mi?

İkisi karıştırıldığında karışımın nitroselüloz çözme gücü zayıflar; sentetik tinerin payı arttıkça karışım selülozik boyayı inceltmekte daha az etkili olur.

Hangisi daha hızlı kurur?

Endüstriyel tiner (toluen esaslı) en hızlı uçandır; 111 °C'lik kaynama noktasıyla sentetik tinerin 145-200 °C aralığından belirgin biçimde daha çabuk buharlaşır. Selülozik tinerin uçma hızı karışımdaki bileşenlere göre değişir.