Sorbitan monolaurat (Span 20) nedir, nerede kullanılır

Sorbitan monolaurat, gıda, kozmetik ve endüstriyel emülsiyonlarda kullanılan, sorbitol kaynaklı bir nonionik emülgatördür; piyasada Span 20 adıyla da bilinir. Sorbitolün laurik asitle kısmi esterleşmesinden elde edilir; etoksilenmemiş yapısı onu yağda çözünür, düşük HLB'li bir emülgatör yapar. Sorbitan ester ailesinde laurik asit köküne bağlı en küçük zincirli üyedir; bu kısa zincir, ailenin diğer üyelerine göre farklı bir yağa eğilim derecesi verir. Etoksilenmiş türevi Polisorbat 20 (Tween 20) ile karıştırılması yanlış bir beklentiye yol açar: etoksilasyon molekülü suda çözünür hâle getirir ve bu, yağda çözünen Sorbitan monolauratın tam tersi bir davranıştır.

Sorbitan monolaurat nedir

Sorbitan monolaurat (STEROCARE SML; İngilizce Sorbitan Monolaurate; Span 20, Sorbitan Laurate, SML adlarıyla da anılır; CAS 1338-39-2), Kozmetik Hammaddesi ailesinde yer alan, sorbitolün laurik asit ile kısmi esterleşmesinden elde edilen nonionik bir yüzey aktif maddedir; sıvı hâlde satılır, yoğunluğu 1,032 g/mL, parlama noktası 110 °C'dir. Sorbitol, birden fazla hidroksil grubu taşıyan bir şeker alkolüdür; "kısmi esterleşme" bu hidroksil gruplarından yalnızca birinin laurik asitle ester bağı kurduğunu, kalanların serbest kaldığını gösterir, adındaki "mono" öneki de bu tek ester bağına işaret eder. Etoksilenmemiş bir sorbitan esteridir; bu yapı onu yağda çözünür ve düşük HLB'li bir emülgatör yapar, suda çözünen etoksilenmiş türevlerden (polisorbatlar) bu noktada ayrılır.

Nerede kullanılır

Gıda katkı maddesi

Gıdada E493 kodlu katkı maddesi olarak emülgatör işlevinde kullanılır; yağ ve su fazını içeren gıda formülasyonlarında bu iki fazın ayrışmadan bir arada kalmasına yardımcı olur.

Kozmetik formülasyonları

Kozmetik formülasyonlarında emülgatör olarak yer alır; yağ fazını dengeleyen bir bileşen olarak krem ve losyon üretiminde kullanılır. Düşük HLB değeri nedeniyle genellikle tek başına değil, suya eğilimli bir polisorbatla birlikte formülasyona girer.

Endüstriyel emülsiyonlar

Endüstriyel emülsiyonlarda dağıtıcı ve stabilizatör olarak kullanılır; farklı fazların bir arada kararlı kalmasına katkıda bulunur ve partiküllerin çözelti içinde homojen dağılmasını destekler.

Nasıl seçilir

Sorbitan monolaurat, katalogda tek bir kalemde ve sıvı fiziksel hâlde satılır; saflık derecesi katalog verisinde ayrıca belirtilmez. Ürün sayfasından ambalaj seçilip "Teklif alın" adımıyla teklif istenir, fiyat sayfada gösterilmez; belgeler ürün sayfasının belgeler sekmesinde yer alır, toptan alıma özgü ek belgeler teklif yazışması sırasında iletilir. Ambalaj varil ölçeğinde sunulur. Serin ve kuru bir yerde, sıkıca kapalı ambalajında saklanır; nem alması ürünün emülsifiye etme performansını etkileyebilir. Herhangi bir resmî tehlike sınıflandırması taşımaz. Krem ve losyon formülasyonunda emülgatör seçimi Krem ve losyon için hangi emülgatör seçilir yazısında, gıda emülgatörü seçimi Gıda emülgatörü olarak hangi hammadde seçilir yazısında ele alınır. Katalogda resmî bir tehlike sınıfı bildirilmez; ayrıntı talep üzerine e-postayla gönderilen GBF'de yer alır.

Neyle karıştırılmaz

Sorbitan monolaurat, aynı sorbitan ester ailesinden olan sorbitan monooleat (Span 80) ile karıştırılır; ikisi de etoksilenmemiş ve yağda çözünür, ama laurik ve oleik asit kökleri farklı bir yağa eğilim derecesi verir, kimliği Sorbitan monooleat (Span 80) nedir, nerede kullanılır yazısında anlatılır. Etoksilenmiş türevi olan polisorbat 20 (Tween 20) ile de karıştırılmamalıdır; etoksilasyon molekülü suda çözünür hâle getirir, kimliği Polisorbat 20 (Tween 20) nedir, nerede kullanılır yazısındadır. Fark Span ile Tween farkı: sorbitan ester ve polisorbat yazısında ele alınır.

Sık sorulanlar

Sorbitan monolaurat ile sorbitan monooleat aynı madde midir?

Hayır, farklı yağ asidi köküne bağlıdır; sorbitan monolaurat laurik asit, sorbitan monooleat ise oleik asit köküne sahiptir. İkisi de etoksilenmemiş sorbitan esteridir.

Sorbitan monolaurat suda çözünür mü?

Hayır, etoksilenmemiş yapısı nedeniyle yağda çözünür bir emülgatördür; suda çözünen türevi polisorbat 20'dir.

Sorbitan monolaurat gıda sınıfı mı?

Gıda sanayisinde E493 kodlu katkı maddesi olarak kullanılan bir formu vardır.

Sorbitan monolaurat hangi ambalajda satılır?

Varil ambalajıyla toptan rafta satılır; fiyat sayfada gösterilmez, ambalaj seçilip teklif istenir.

Sorbitan monolaurat tek başına emülsiyon oluşturabilir mi?

Düşük HLB değeri nedeniyle tek başına sınırlı kalır; genellikle suya eğilimli bir polisorbat gibi başka bir emülgatörle birlikte kullanılarak kararlı bir emülsiyon kurulur.

Sorbitan monolaurat neden "mono" olarak adlandırılır?

Sorbitol birden fazla hidroksil grubu taşır, ama bu üründe bunlardan yalnızca biri laurik asitle ester bağı kurar; "mono" öneki bu tek ester bağına işaret eder.

Sorbitan monolaurat hangi menşeden gelir?

Katalogda menşe bilgisi ayrıca belirtilmez; ürün tek bir kalemde ve sıvı hâlde listelenir.